گفته مىشود : امروز ملك از آن كيست ؟ از آن خداى واحد قهار ( 16 ) .
امروز هر كسى به آنچه كه كرده است جزا داده مىشود امروز ديگر ظلمى نيست چون كه خدا سريع الحساب است ( 17 ) .
اى پيامبر ايشان را از روز آزفه بترسان ، از آن وقتى كه دلها از شدت ترس به گلوگاه مىرسد و دچار ترس و اندوه شديد مىگردد روزى كه براى ستمكاران هيچ دوست و هيچ شفيعى كه شفاعتش پذيرفته شود نيست ( 18 ) .
او نگاه زير چشمى چشمها را مىداند و از آنچه در سينه ها نهفته است خبر دارد ( 19 ) .
و خدا به حق داورى مىكند و خدايانى كه به جاى خدا مىخوانند هيچ گونه داورى ندارند ، به درستى خدا شنوا و بينا است ( 20 ) .
بيان آيات
در اين آيات بر مساله توحيد احتجاج شده ، و بعد از آنكه مردم را به دو دسته تقسيم مىكند : يكى آنهايى كه به سوى خدا رجوع مىكنند ، و راه او را پيروى مىنمايند ، و يكى هم آنهايى كه آيات او را تكذيب نموده و در مقابل آن به باطل جدال مىكنند ، آن گاه اين طايفه را انذار مىفرمايد .
* ( « هُوَ الَّذِي يُرِيكُمْ آياتِه . . . » ) *
مراد از « آيات » در اينجا علايم و حجتهايى است كه بر وحدانيت خداى تعالى در ربوبيت و الوهيت دلالت مىكند ، به دليل تفريعى كه - به زودى مىآيد - بر آن مىنمايد و مىفرمايد : « * ( فَادْعُوا اللَّه مُخْلِصِينَ لَه الدِّينَ ) * - حال كه چنين است پس خدا را در حالى بخوانيد كه دين را خالص براى او بدانيد » . و كلمه « آيات » چون مطلق است ، هم شامل آيات تكوينى و ديدنى عالم مىشود ، كه هر انسان صحيح الادراكى آن را مىبيند و هم شامل آيات و معجزاتى كه به دست انبيا جارى مىشود و هم براهينى كه انبيا از طريق وحى اقامه مىكردند .
و اين جمله مشتمل است بر يك برهان ، به اين بيان كه اگر در واقع معبودى بوده باشد كه پرستش او بر انسان واجب باشد و نيز در پرستش او كمال و سعادت آدمى تامين شود ، تماميت و كمال تدبير او اقتضا مىكند كه انسانها را به سوى خود هدايت كند و آن معبودى كه آيات هستى بر ربوبيت و الوهيت او دلالت مىكند و انبياء و رسولان هم با