پاسخشان اين آيه را فرستاد : * ( « يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّه إِنَّ اللَّه يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً » ) * پس آن جمعيت آمدند و مسلمان شدند .
پس رسول خدا ( ص ) به وحشى فرمود : « تا مىتوانى » با من رو برو مشو كه من نمىتوانم قاتل حمزه عمويم را ببينم ، لذا وحشى به شام رفت ، و در اثر ميگسارى بمرد « 1 » .
مؤلف : قريب به اين مضمون را الدر المنثور به چند طريق روايت كرده و در بعضى از آن طريقها آمده كه آيه * ( « يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا . . . » ) * در باره او نازل شده « 2 » همانطور كه در خبر سابق مجمع البيان آمده بود . ولى يك اشكال ، اين روايت را ضعيف مىكند ، و آن اين است كه سوره مورد بحث در مكه نازل شده ، و وحشى بعد از هجرت ، مسلمان شده . علاوه بر اين ، از ظاهر خبر برمىآيد كه اطلاق مغفرت در آيه مقيد به توبه نشده ، و حال آنكه توجه فرموديد كه سياق با اين سخن سازگار نيست .
و اينكه در روايت آمده كه : « فمات فى الخمر - وى در شام در اثر ميگسارى بمرد » ، احتمال دارد كه اين كلمه « خمر » - به فتحه « خاء » و تشديد « ميم » - باشد كه نام محلى از اطراف مدينه است ، و احتمال هم دارد غلطى از ناسخ باعث شده « حمص » را « خمر » بنويسد . و احتمال هم دارد كه مراد آن باشد كه وى به خاطر ميگسارى مرده است ، چون وحشى هميشه ميگسارى مىكرده ، و چند نوبت به خاطر همين گناه تازيانه خورد ، بعد رهايش كردند .
در اين بين روايات بسيارى هم از ائمه اهل بيت ( ع ) آمده كه آيات مورد بحث را بر شيعيان خود تطبيق كردهاند و « جنب اللَّه » را عبارت از ايشان دانستهاند و همه اين روايات و آن روايات از باب تطبيق مصداق بر آيه است ، نه از باب تفسير ، و به همين جهت ما از ايراد آنها خوددارى نموديم .
هامش
( 1 ) سعد السعود ، ص 211 .
( 2 ) الدر المنثور ، ج 5 ، ص 331 .