پس از اينجا معلوم شد كه جمله * ( « إِنَّه لا يُحِبُّ الْكافِرِينَ » ) * هم طرف اثبات را تعليل مىكند ، و هم طرف نفى را ، و مىفرمايد : خدا مؤمنين اهل عمل را به اين فضل اختصاص داده ، و كفار را از آن محروم كرده ، براى اينكه مؤمنين را دوست مىدارد ، و كفار را دوست نمىدارد .
* ( « وَمِنْ آياتِه أَنْ يُرْسِلَ الرِّياحَ مُبَشِّراتٍ وَلِيُذِيقَكُمْ مِنْ رَحْمَتِه وَلِتَجْرِيَ الْفُلْكُ بِأَمْرِه وَلِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِه وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ » ) * منظور از اينكه بادها را مبشر خوانده ، اين است كه : بادها مژده باران مىدهند ، چون قبل از آمدن باران باد مىوزد .
* ( « وَلِيُذِيقَكُمْ مِنْ رَحْمَتِه » ) * - اين جمله عطف است بر محل « مبشرات » نه بر ظاهرش ، چون در آن معناى تعليل است ، و تقدير كلام اين است كه : « يرسل الرياح لتبشركم و ليذيقكم من رحمته » بادها را مىفرستد براى اينكه شما را مژده دهد ، و براى اينكه از رحمت خود به شما بچشاند ، و مراد از « اذاقه رحمت » رساندن انواع نعمتها است كه بر وزيدن باد مترتب مىشود ، چون وقتى باد مىوزد عمل تلقيح در گلها و ميوه ها انجام مىشود ، و عفونتها از بين مىرود ، و جو زمين تصفيه مىشود ، و نعمتهايى ديگر از اين قبيل كه اطلاق جمله ، همه را شامل مىشود .
* ( « وَلِتَجْرِيَ الْفُلْكُ بِأَمْرِه » ) * - يعنى بادها را مىفرستد تا چنين و چنان شود ، و نيز كشتيها به امر او به حركت در آيند * ( « وَلِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِه » ) * ، يعنى و تا رزق او را كه از فضل اوست بطلبيد .
* ( « وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ » ) * - و تا شايد شكر بگزاريد ، اين جمله هدف و نتيجه معنوى فرستادن باد است ، هم چنان كه بشارت باد ، و چشاندن رحمت ، و جريان كشتىها ، و به دست آوردن فضل خدا ، نتايج صورى و مادى آن بود .
كلمه « شكر » به معناى آن است كه نعمت ولى نعمت را طورى به كار بزنى كه از انعام منعم آن خبر دهد ، و يا ثناى او بگويى كه چه نعمتها به تو ارزانى داشته است ، و هر كدام باشد منطبق با عبادت او مىشود ، و به همين جهت تعبير كرد به « لعل » ، كه اميد را مىرساند ، چون نتايج معنوى تخلف پذير است ، يعنى ممكن است مردم شكر او را بجا نياورند ، و لذا فرمود تا شايد شكر بگزاريد ، به خلاف نتايج مادى مذكور كه تخلف پذير نيست ، باد وقتى وزيد نتايج مذكور را در پى دارد .