بحث روايتى
در كافى به سند خود از ابى عمرو زبيرى ، از امام صادق ( ع ) روايت كرده كه در حديثى كه در آن معانى كفر را بيان كرده مىفرمايد : وجه پنجم از كفر ، كفر براءت است ، و آن كفرى است كه در آيه * ( « وَقالَ إِنَّمَا اتَّخَذْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّه أَوْثاناً مَوَدَّةَ بَيْنِكُمْ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا ثُمَّ يَوْمَ الْقِيامَةِ يَكْفُرُ بَعْضُكُمْ بِبَعْضٍ وَيَلْعَنُ بَعْضُكُمْ بَعْضاً » ) * بدان اشاره شده است كه معنايش « يتبرأ بعضكم من بعض - بيزارى مىجوييد يكى از ديگرى » مىباشد . - تا آخر حديث - « 1 » .
مؤلف : اين معنا در كتاب توحيد از على ( ع ) در حديثى طولانى كه به سؤالات اشخاصى در باره تعارض آيات قرآنى پاسخ داده آمده ، و فرموده : اين كفر كه در اين آيه هست به معناى بيزارى جستن است ، مىخواهد بفرمايد : بعضى از بعضى ديگر بيزارى مىجوييد ، و نظير اين آيه در سوره ابراهيم است كه در حكايت كلام ابليس مىفرمايد : « إِنِّي كَفَرْتُ بِما أَشْرَكْتُمُونِ مِنْ قَبْلُ - من به آنچه قبلا مرا در آن شركت مىداديد كافرم » ، يعنى بيزارم ، و نيز در حكايت گفتار ابراهيم مىفرمايد : « كَفَرْنا بِكُمْ » يعنى تبرى مىجوييم از شما « 2 » .
و در الدر المنثور است كه ابن مردويه ، از جابر روايت كرده كه گفت : رسول خدا ( ص ) از خذف - يعنى ريگ و يا هسته خرما را بين دو سبابه نهادن ، و آن را به سوى چيزى پرتاب كردن - نهى فرمود ، و به آيه * ( « وَتَأْتُونَ فِي نادِيكُمُ الْمُنْكَرَ » ) * استشهاد فرمود « 3 » .
مؤلف : اين معنا از عده اى از صاحبان كتب حديث از ام هانى دختر ابى طالب ( ع ) نيز روايت شده ، و عبارت آن چنين است كه گفت : از رسول خدا ( ص ) معناى جمله * ( « وَتَأْتُونَ فِي نادِيكُمُ الْمُنْكَرَ » ) * را پرسيدم ، فرمود رسمشان اين بود كه بر سر راه مىنشستند ، و ريگ به سوى عابرين مىانداختند ، و عابران را مسخره مىكردند .
و در كافى به سند خود از ابى زيد حماد ، از امام صادق ( ع ) روايت كرده كه در ضمن حديث نزول ملائكه بر ابراهيم ، و بشارت دادن وى فرمود : ابراهيم به ملائكه گفت : براى چه آمدهايد ؟ گفتند : براى هلاك ساختن قوم لوط ، پرسيد : حتى اگر صد نفر
هامش
( 1 ) اصول كافى ، ج 2 ، ص 389 .
( 2 ) توحيد صدوق ، ص 260 .
( 3 ) الدر المنثور ، ج 5 ، ص 144 .