بيان آيات
در اين آيات جمع ديگرى از انبياء ، و برخى از موهبتها و رحمتهايى را كه به ايشان اختصاص داده ذكر مىكند ، و آنان عبارتند از موسى ، هارون ، اسماعيل و ادريس ( ع ) .
* ( « وَاذْكُرْ فِي الْكِتابِ مُوسى إِنَّه كانَ مُخْلَصاً وَكانَ رَسُولًا نَبِيًّا » ) * .
در سابق معناى كلمه « مخلص » - به فتح لام - گذشت ، كه عبارت است از كسى كه خداوند او را خالص براى خود قرار داده و غير خدا كسى در او نصيبى نداشته باشد ، نه در او و نه در عمل او ، و اين مقام ، بلندترين مقامهاى عبوديت است ، و نيز در سابق فرق ميان رسول و نبى گذشت .
* ( « وَنادَيْناه مِنْ جانِبِ الطُّورِ الأَيْمَنِ وَقَرَّبْناه نَجِيًّا » ) * .
كلمه « ايمن » صفت « جانب » است ، يعنى جانب راست طور ، و در مجمع گفته :
كلمه « نجى » به معناى مناجى است ، مانند جليس و ضجيع كه به معناى مجالس و مضاجع است « 1 » .
و ظاهر آيه اين است كه منظور از « قربناه » نزديكى معنوى است نه مكانى ، هر چند كه اين معنا در مكان « طور » واقع شده است و تكلم هم در آن مكان بود ، مثال اين آيه شريفه اين است كه مولايى مقتدر و عزيز ، بنده ذليل خود را بخواند و او را به مجلس خود نزديك گرداند و بيخ گوشى با او سخن بگويد ، و معلوم است كه چنين تقربى به خدا سعادتى است كه براى كس ديگرى دست نمىدهد .
* ( « وَوَهَبْنا لَه مِنْ رَحْمَتِنا أَخاه هارُونَ نَبِيًّا » ) * .
اين آيه اشاره است به اجابت دعايى كه موسى ( ع ) در اولين بار كه در طور به او وحى شد كرده و گفته بود « وَاجْعَلْ لِي وَزِيراً مِنْ أَهْلِي هارُونَ أَخِي اشْدُدْ بِه أَزْرِي وَأَشْرِكْه فِي أَمْرِي » « 2 » .
هامش
( 1 ) مجمع البيان ، ج 3 ، ص 517 .
( 2 ) وزيرى از خاندانم براى من قرار بده . برادرم هارون را به وسيله او پشتم را محكم كن و او را در كار من شريك گردان . سوره طه ، آيات 29 - 32 .