يكى هم آيه آيه و چند روز يك بار ، و وجه تاييد آن اين است كه اگر رسول خدا ( ص ) قبل از تمام شدن آيه ، و يا چند آيه اى كه مثلا الآن جبرئيل آورده ، علمى به بقيه آن نمىداشت ، معنا نداشت بفرمايد : قبل از تمام شدن وحيش در خواندنش عجله مكن ، پس معلوم مىشود قبل از تمام شدن وحى هم آن جناب آيه را مىدانسته .
بعضى « 1 » از مفسرين گفتهاند : مراد از آيه اين است كه در خواندن قرآن براى اصحابت و املاى آن عجله مكن ، بگذار معانى آن برايت معلوم بشود ، بعدا املا كن تا بنويسند ، ولى شما خواننده عزيز خوب مىدانيد كه لفظ آيه هيچ ارتباطى با اين معنا ندارد .
بعضى « 2 » ديگر گفتهاند مراد اين است كه از خدا قبل از آنكه به وحى چيزى حكم كند درخواست وحى آن را مكن . اين وجه نيز مانند وجه قبلى با لفظ آيه منطبق نيست .
بحث روايتى
در تفسير قمى در ذيل آيه * ( « إِذْ يَقُولُ أَمْثَلُهُمْ طَرِيقَةً » ) * نقل كرده كه فرمود : يعنى داناتر و صالحتر آنان مىگويند : بيش از يك روز مكث نكرديد « 3 » .
و در مجمع البيان از بعضى نقل كرده كه گفته است : مردى از ثقيف از رسول خدا ( ص ) پرسيد : اين كوه ها با همه عظمتش روز قيامت چه مىشوند ؟ فرمود خداى تعالى آنها را سوق مىدهد تا همه ريگ شوند ، سپس بادها را بر آن مسلط مىكند تا متفرقشان كند « 4 » .
مؤلف : اين معنا در الدر المنثور هم از ابن منذر از ابن جريح به اين عبارت نقل شده كه قريش پرسيدند : اى محمد ! پروردگار تو در روز قيامت با اين كوه ها چه مىكند ؟ در پاسخ آنان اين آيه نازل شد : * ( « وَيَسْئَلُونَكَ عَنِ الْجِبالِ . . . » ) * « 5 » .
و در تفسير قمى در ذيل جمله * ( « لا تَرى فِيها عِوَجاً وَلا أَمْتاً » ) * نقل كرده كه « امت » به معناى ارتفاع ، و عوج به معناى گودى . . . است « 6 » .
هامش
( 1 ، 2 ) مجمع البيان ، ج 7 ، ص 32 .
( 3 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 64 .
( 4 ) مجمع البيان ، ج 7 ، ص 29 .
( 5 ) الدر المنثور ، ج 4 ، ص 307 .
( 6 ) تفسير قمى ج 2 ، ص 64 .