الفصل الثالث عشرفي السكون
تقابل ميان حركت و سكون از چه نوع تقابلى است
متن
الحركة والسكون لا يجتمعان في جسم . . . الكم و الكيف و الأين و الوضع .
ترجمه
حركت و سكون در هيچ جسمى از جهت واحد و زمان واحد جمع نمىگردد ؛ لذا بين آن دو ، تقابل وجود دارد و حركت ، امر وجودى است . چون گذشت « 1 » كه حركت امرى سيّال است لكن سكون ، امر وجودى نيست . اگر بر فرض ، سكون امر وجودى باشد او بايد وجود ثابت كه از هر جهت بالفعل است باشد ؛ در حالى كه وجودات ثابت كه همان مجرّدات هستند ، نه نفسِ سكون هستند و نه داراى سكون . پس حركت امر وجودى است و سكون امر عدمى از اينجا نتيجه مىگيريم كه تقابل ميان آن دو ، تقابل تضايف و تضاد نيست ؛ همانطور كه تقابل ميان آن دو ، تقابل تناقض نيست و گرنه سكون بر هر چيز كه عين حركت نيست صدق مىكند . مانند عقول مفارقى كه از هر جهت خود و افعال آنها بالفعل است .
هامش
( 1 ) . در فصل دوم از اين مرحله گذشت