الفصل الرابعفي أنّ الواحد لا يصدر عنه إلّاالواحد
مقصود از بساطت در قاعدهء الواحد
متن
والمراد بالواحد ، الأمر البسيط الذي ليس في ذاته . . . لاترجع إلى جهة واحدة .
ترجمه
مراد از واحد ، امر بسيطى است كه جهت تركيبى كثرت بخش در ذات او وجود نداشته باشد . بنابر اين علت واحده همان علت بسيطى است كه به ذات بسيط خود علت مىباشد و معلول واحد معلول بسيطى است كه به ذات بسيط خود معلول مىباشد .
پس مراد از واحد معنايى است كه مقابل كثير باشد ، كثيرى كه براى او اجزاء يا آحاد متباين مىباشد به گونهاى كه به جهت وحدت رجوع نكند .
شرح
قاعدهء « الواحد لا يصدر عنه الا الواحد » يكى از اصول حكمت متعاليه است و در بحث عليت زير بناى پارهاى از احكام قرار مىگيرد .
منظور از اين كه مىگوييم از واحد به جز واحد صادر نمىشود هر واحدى نيست بلكه واحدى است كه بسيط باشد و حيثيت تكثر و تعدد در او نباشد . قهراً واحد به اين