باشى ( 94 ) .
و نيز مبادا از آنهايى باشى كه آيات خدا را تكذيب كردند ، كه اگر چنين باشى از زيانكاران خواهى شد ( 95 ) .
محققا كسانى كه خدا بر گمراهيشان حكم كرده ايمان نخواهند آورد ( 96 ) .
هر چند كه هر نوع آيتى برايشان بيايد ، تا آنكه عذاب دردناك را ببينند ( 97 ) .
چرا هيچ يك از شهرها و آباديها ايمان نياوردند كه ( ايمانشان به موقع باشد و ) مفيد به حالشان افتد ، تنها قوم يونس بود كه همين كه ايمان آورد عذاب ذلت آور دنيوى را از ايشان برداشتيم و تا مدتى ديگر از زندگى برخوردارشان كرديم ( 98 ) .
و اگر خدا بخواهد تمام كسانى كه روى زمينند ايمان مىآورند ، تو نمىتوانى مردم را در فشار قرار دهى تا ايمان بياورند ( 99 ) .
و هيچ شخصى جز به اذن خدا ايمان نمىآورد ، اين خداست ( كه بعضى را موفق مىكند و ) بر كسانى كه تعقل نمىكنند پليدى را بر آنها قرار مىدهد ( 100 ) .
بگو نظر كنيد به موجودات گوناگونى كه در آسمانها و زمين است ، ولى چه فايده از اين آيات و اين انذارها ، براى مردمى كه ايمان نمىآورند ( 101 ) .
آيا منتظر چه هستند ؟ منتظر آنند كه به سرنوشتى چون سرنوشت اقوام قبل از خود دچار شوند ؟ بگو اگر چنين است پس منتظر باشيد ، من نيز با شما جزء منتظرانم ( 102 ) .
اقوام گذشته را كه گرفتار عذاب كرديم رسولان خود را از آن ميان نجات داديم و همچنين كسانى را كه ايمان آورده بودند ، اين چنين بر خود لازم كردهايم كه مؤمنين را نجات دهيم ( 103 )
.
بيان آيات
اين آيات متضمن استشهادى است بر حقانيت معارفى كه در مورد مبدأ و معاد و در باره قصص انبياء و امتهاى آنان ، در اين سوره نازل شده ، كه از جمله آن انبياء ، نوح و موسى و پيغمبران بين آن دو و امتهاى آنان است ، كه داستان آنان را كه اهل كتابهاى آسمانى در آن كتابها - كه قبل از نزول قرآن بر رسول خدا ( ص ) نازل شده بود خوانده بودند بطور اجمال ذكر كرده است .
آن گاه بيانى آورده كه به منزله خلاصه گيرى از بيانات سابق است ، و آن اينست كه آنان به هيچ وجه مالك نفس خود نخواهند شد كه به دلخواه خود به خدا ايمان بياورند مگر آنكه خداى تعالى اذن دهد ، و خدا به كسى اذن مىدهد ايمان آورد كه خودش مهر بر دل وى نزده باشد و پليدى را بر او مسلط نكرده باشد ، و گرنه كسى كه « كلمة اللَّه » ( اراده و مشيت خدا ) عليه او محقق شده ديگر به خدا و آيات او ايمان نخواهد آورد ، تا زمانى كه عذاب را ببيند ، در آن
تفسير الميزان ( فارسي ) — صفحة 180
مساهمون: السيد محمدحسين الطباطبائي
ص١٨٠