كرده هم چنان كه در مواردى ديگر « وعد » ، « قدم » ، « لسان » ، « مدخل » و « مخرج » را اضافه به صدق كرده و فرموده : « وعد الصدق » ، « قدم صدق » ، « لسان صدق » ، « مدخل صدق » و « مخرج صدق » همه به اين منظور است كه بفهماند لوازم معنا و آثارى كه از اين اشياء مطلوب است در اين اشياء موجود مىباشد ، و به راستى موجود مىباشد ، بدون اينكه در چيزى از آثارش كه به زبان دلالت التزاميه اش وعده آن را به طالبش مىدهد دروغ بگويد ، مثلا وعده صدق آن وعده اى است كه وعده دهنده اش زود به آن وفا مىكند ، و شخص موعود به آن وعده را خوشحال مىسازد ، وعده اى است كه جا دارد موعود آن اميد به آن ببندد ، و آرزومند وقوعش باشد ، و اما وعده اى كه وعده صدق نباشد ، قهرا وعده كذب است ، كانه خود آن وعده به زبان دلالت التزاميه اش مىگويد كه : من آثار مطلوب را ندارم .
و بنا بر اين ، پس جمله * ( « مُبَوَّأَ صِدْقٍ » ) * دلالت دارد بر اينكه خداى سبحان بنى اسرائيل را در مسكنى سكنى داد كه در آن ، آنچه انسان از مسكن انتظار دارد موجود بوده است . يك انسان از مسكن مطلوب و مرغوب اين را مىخواهد كه آب و هواى خوبى داشته باشد و سرزمينش پر از بركات و داراى وفور نعمت باشد و بتواند در آن استقرار يابد . و آن مسكن عبارت بود از نواحى بيت المقدس و شام كه خداى - عز و جل - بنى اسرائيل را در آنجا سكنى داد و آن را سرزمين مقدس و نيز سرزمين مبارك نام نهاد . قرآن كريم داستان داخل شدن بنى اسرائيل در آنجا را ذكر فرموده است .
و اما اينكه بعضى گفتهاند « منظور از اين * ( » مُبَوَّأَ صِدْقٍ « ) * ، مصر است كه بنى اسرائيل داخل آن شده خانه هايى براى خود ساختند » معنايى است كه قرآن شريف آن را ذكر نكرده .
علاوه بر اين ، به فرضى هم كه بنى اسرائيل بعد از غرق شدن فرعون دوباره به مصر برگشته باشند ، سرزمين مصر براى آنان سرزمين مستقرى نبوده ، و سرزمينى را كه سكونت در آن مستقر و دائمى نباشد « مبوأ صدق » نمىخوانند .
آيه مورد بحث ، يعنى جمله * ( « وَلَقَدْ بَوَّأْنا بَنِي إِسْرائِيلَ ) * . . . * ( مِنَ الطَّيِّباتِ » ) * سياق شكايت و گلايه و سرزنش را دارد . شاهد اينكه آيه در چنين سياقى است اينست كه به دنبالش مىفرمايد :
« * ( فَمَا اخْتَلَفُوا حَتَّى جاءَهُمُ الْعِلْمُ ) * - اختلاف نكردند مگر بعد از آنكه به حقيقت امر علم پيدا كردند » ، و نيز مىفرمايد : « * ( إِنَّ رَبَّكَ يَقْضِي بَيْنَهُمْ ) * - خداى تعالى بين آنان داورى خواهد كرد . . . . » كه همه اينها بيانگر عاقبت وخيمى است كه اختلاف آنان از روى علم و آگاهى ببار آورد . اين جمله به منزله نتيجه اى است كه از نقل سرگذشت گرفته شده است .
و معناى آيه اينست كه : ما نعمت را بر بنى اسرائيل تمام كرديم و آنان را در مسكنى كه