و او است كه در پيشاپيش رحمت ( باران ) خود بادها را مژده دهنده مىفرستد تا آن گاه كه ابرى سنگين بردارد آن را به سرزمين مرده برانيم بدانوسيله آب فرو باريم و با آن آب از هر گونه ميوه ها ( از زمين ) بيرون آوريم ، هم چنان مردگان را بيرون آوريم شايد شما متذكر شويد ( 57 ) .
و سرزمين پاك روئيدنيش به اذن خدايش بيرون مىآيد و آنكه ناپاك است ( گياهش ) جز اندكى ناچيز بيرون نمىآيد ، هم چنان آيات را مىگردانيم ( و پياپى ذكر مىكنيم ) براى مردمى كه سپاسگزارند ( 58 )
.
بيان آيات
اين آيات متصل و مربوط به آيات قبل است ، چون در آيات قبل و بال شرك به خدا و تكذيب آيات او را بيان نموده مىفرمود : گناه انسان را به هلاكت ابدى و شقاوت هميشگى دچار مىكند ، اين آيات هم همان بيان را تعقيب نموده و آن را تعليل مىكند به اينكه پروردگار همه عالم يكى است ، و تدبير همه امور بدست او است ، بنا بر اين ، شكر او و خضوع در برابرش بر همه واجب است . و اين يگانگى رب العالمين را به دو طريق تاكيد مىنمايد :
يكى از اين راه كه خداى تعالى كسى است كه آسمانها و زمين را آفريده و امور آن را به نظام احسنى كه جميع اجزاء و اطراف آن را به هم مرتبط مىسازد تدبير مىنمايد ، پس او به تنهايى رب العالمين است .
يكى هم از اين راه كه خداى تعالى آن كسى است كه براى جميع خلايق روزى فراهم نموده و انواع ميوه ها و غلات و هر رزق ديگرى را به عجيبترين و لطيفترين وجهى آفريده ، و اين خود دليل بر اين است كه پروردگار ديگرى براى عالم نيست .
* ( « إِنَّ رَبَّكُمُ اللَّه الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَالأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ » ) * بحث در باره آسمان و شش روزى كه خداوند آسمان و زمين را در طول آن مدت آفريده ، در تفسير سوره « حم سجده » خواهد آمد - ان شاء اللَّه - .
* ( « ثُمَّ اسْتَوى عَلَى الْعَرْشِ يُغْشِي اللَّيْلَ النَّهارَ يَطْلُبُه حَثِيثاً وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُومَ مُسَخَّراتٍ بِأَمْرِه » ) * « استواء » به معناى تسلط و استقرار بر چيزى است ، و گاهى هم در معناى تساوى استعمال مىشود ، مثلا گفته مىشود : « استوى زيد و عمرو زيد و عمرو با هم برابرند » ، در جمله « لا يَسْتَوُونَ عِنْدَ اللَّه » از قرآن كريم نيز به اين معنا است .
« عرش » به معناى تختى است كه پادشاه بر آن مىنشيند ، و چه بسا در بعضى از موارد
تفسير الميزان ( فارسي ) — صفحة 184
مساهمون: السيد محمدحسين الطباطبائي
ص١٨٤