جز با خودشان نيرنگ نمىكنند ولى نمىفهمند ( 123 ) .
و چون آيه اى به سويشان آيد گويند هرگز ايمان نمىآوريم مگر آنكه نظير آنچه پيغمبران را دادهاند به ما نيز بدهند ، خدا بهتر داند كه پيغمبرى خويش كجا نهد ، كسانى كه به گناه پرداختهاند به زودى نزد خدا بخاطر آن نيرنگها كه مىكردهاند خفتى و عذابى سخت به ايشان مىرسد ( 124 ) .
هر كه را خدا بخواهد هدايت كند سينه اش را براى پذيرفتن اسلام مىگشايد و هر كه را بخواهد گمراه كند سينه اش را تنگ و سخت نموده گويى مىخواهد به آسمان بالا رود ، بدينسان خدا بر كسانى كه ايمان نمىآورند ناپاكى مىنهد ( 125 ) .
اين است راه راست پروردگار تو ، و به راستى ما اين آيه ها را براى كسانى كه اندرز مىگيرند شرح دادهايم ( 126 ) .
ايشان در پيشگاه پروردگارشان سراى سلامت دارند و همو به پاداش كارهايى كه مىكردهاند دوستدار ايشان است ( 127 ) .
بيان آيات
* ( « أوَ مَنْ كانَ مَيْتاً فَأَحْيَيْناه وَجَعَلْنا لَه نُوراً يَمْشِي بِه فِي النَّاسِ كَمَنْ مَثَلُه فِي الظُّلُماتِ . . . » ) * .
معناى آيه روشن است ، و آنچه از آيه به ذهن ساده و بسيط تبادر مىكند اينست كه مثلى است كه براى هر مؤمن و كافرى زده شده ، زيرا انسان قبل از آنكه هدايت الهى دستگيريش كند شبيه ميتى است كه از نعمت حيات محروم است و حس و حركتى ندارد ، و پس از آنكه موفق به ايمان شد و ايمانش مورد رضايت پروردگارش هم قرار گرفت مانند كسى است كه خداوند او را زنده كرده و نورى به او داده كه با آن نور مىتواند هر جا كه بخواهد برود ، و در پرتو آن نور راه خود را از چاه و خيرش را از شر و نفعش را از ضرر تميز دهد ، منافع و خيرات را بگيرد و از ضرر و شر احتراز كند . به خلاف كافر كه مثلش مثل كسى است كه در ظلمت و تاريكى محض به سرمىبرد و راه نجات و مفرى پيدا نمىكند ، كافر زندگى و مرگش و همچنين در عوالم بعد از مرگش همه در ظلمت است ، در زندگى خير را از شر و نفع را از ضرر تشخيص نمىدهد . اين آيه از نظرى نظير آيه « إِنَّما يَسْتَجِيبُ الَّذِينَ يَسْمَعُونَ وَالْمَوْتى يَبْعَثُهُمُ اللَّه » « 1 »
هامش
( 1 ) فقط كسانى كه گوش شنوا دارند ( دعوت تو را ) اجابت مىكنند و مردگان را خدا زنده مىكند .
سوره انعام آيه 36