ذكر رحمت و مغفرت خود ختم فرموده است .
بحث روايتى
در كافى به سند خود از ابن مسكان از امام صادق ( ع ) روايت كرده كه در معناى : « حَنِيفاً مُسْلِماً » فرموده : يعنى خالصا مخلصا و بدون اينكه چيزى از بتپرستى در آن مخلوط باشد « 1 » .
مؤلف : اين روايت را صاحب تفسير برهان « 2 » از برقى نقل كرده و وى به سند خود از ابن مسكان از امام صادق ( ع ) روايت كرده است ، با اين تفاوت كه در اينجا بعد از خالصا مخلصا مىگويد : « لا يشوبه شىء - چيزى به آن مخلوط نيست » و اين در حقيقت بيان مراد است نه تفسير به معنا .
و در تفسير عياشى از ابى بصير از ابى عبد اللَّه ( ع ) روايت كرده كه در ذيل جمله * ( « وَرَفَعَ بَعْضَكُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجاتٍ » ) * فرموده : اينكه خداى تعالى در اينجا درجات را متعدد گرفته و فرموده : « درجات بعضها فوق بعض » و نفرموده : « درجة » براى اين است كه بفهماند مردم از نظر عمل همه در يك درجه نيستند . « 3 »
مؤلف : اين روايت آيه شريفه را نقل به معنا كرده و عبارت « درجات بعضها فوق بعض » از خود امام است ، و گر نه آيه شريفه مورد بحث * ( « وَرَفَعَ بَعْضَكُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجاتٍ » ) * است هم چنان كه در جاى ديگر « وَرَفَعْنا بَعْضَهُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجاتٍ » « 4 » آمده ، و احتمال مىرود كه اين روايت در تفسير آيه « هُمْ دَرَجاتٌ عِنْدَ اللَّه » وارد شده ، و مرحوم عياشى و يا ابى بصير اشتباها آن را در تفسير آيه مورد بحث ايراد كردهاند ، چون جمله « كه بفهماند مردم از نظر اعمال همه در يك درجه نيستند » بر آيه مورد بحث منطبق نيست .
و الحمد للَّه رب العالمين
هامش
( 1 ) اصول كافى ج 2 ص 15 باب اخلاص ح 1
( 2 ) تفسير برهان ج 1 ص 567 ح 3
( 3 ) تفسير عياشى ج 1 ص 388 ح 147
( 4 ) سوره زخرف آيه 32