تعريف مقولهء أين
متن
البحث الثانى : قد عرفت أنّ الأين هيأةٌ . . . نظير ما تقدّم في الإضافة .
ترجمه
قبلًا دانستى كه مقولهء أين ، هيئتى است كه حاصل مىشود از نسبت يك چيز به مكان . و سخن در اين كه « أين » هيئت حاصله از نسبت است نه خود نسبت ، نظير سخنى است كه دربارهء اضافه گذشت . « 1 »
شرح
دربارهء اضافه گفتيم كه اضافه هيئت حاصل از نسبت متكرر دو چيز است نه نسبت ميان آن دو . اكنون نيز مى گوييم كه مقولهء « أين » عبارت است از هيئت حاصل از نسبت يك چيز به مكان خاصى نه خود آن نسبت ، زيرا وجود نسبت ، وجود رابط است و هيچ استقلالى از خود ندارد و مفاهيمى كه غير مستقل هستند ماهيت ندارند ، زيرا ماهيت عبارت است از مفهوم مستقلى كه در پاسخ از ما هو گفته مىشود .
از اين رو نمى توان نفس نسبت يك شى به مكان را مقولهء « أين » دانست ، بلكه « أين » هيئت حاصله از نسبت يك شىء به مكان است . وقتى كتاب روى ميز قرار دارد از قرار گرفتن كتاب روى ميز و نسبتى كه با آن پيدا مىكند هيئت و حالتى به وجود مىآيد كه آن را مقولهء « أين » مىناميم .
تقسيم مقولهء أين
متن
البحث الثالث : [ في أقسام الأين ] قد يقسم الأين . . . الوقت في مكانه الحقيقيّ .
هامش
( 1 ) . بحث اول از فصل شانزدهم