بشما عنايت فرموده . و يا به اين معنا كه چون خداوند صفاء و پاك سرشتى شما را ديد و يا اعمال نيك از شما مشاهده كرد و يا در اثر نيت پاك و نيكى كه از شما صادر شد مستحق و سزاوار شديد كه خداوند اين تفضل را بشما بنمايد و يا به اين معنا كه بدانيد و متوجه باشيد دستيابى به اين صفات از توفيقات الهى است و داشتن و تحصيل اين صفات جز بتوفيق او ميسر نيست و يا به اين معنا كه شما اتصاف خود را به اين صفات از بزرگترين خيرات بشماريد .
و يا به اين معنا . خداوند متعال كه پيامبرانش را از بين مردم بمنصب نبوت و رسالت و كرامت مخصوص فرموده از جهت اتصاف آنان به اين صفات و به اين اخلاق ارزنده كه خدا دارا بودن آنها را ميداند . و حالت يقين حالتى است كه در بالاترين مراتب و درجات ايمان است و طورى است كه وادار مىكند انسان را كه بر طبق ايمان خود عمل نمايد و قناعت - يعنى اكتفاء باندك زندگى كه حد اقل نياز است قنع يعنى رضى ولى ظاهرا معناى قناعت اكتفا كردن و راضى بودن به آنچه خداوند عنايت فرموده و توقع بيشتر را نداشتن و خوشنودى بعنايت خدا چه كم باشد يا زياد . و صبر به معناى خويشتن دارى است در موارد سهگانه صبر - خويشتن دارى بهنگام مصائب و دشوارىها - خويشتندارى و تحمل زحمات و مشكلات اطاعت و فرمانبردارى خويشتن دارى در برابر معصيت و گناه در مواقع شهوات و هواهاى نفسانى . شكر . قدردانى از نعمتهاى الهى در تمام حالات هم شكر با زبان هم با دل و قلب و هم شكر و سپاس عملى و انجام وظائف . حلم - يعنى بردبارى و از انتقام چشمپوشى نمودن البته در مورد خود . حسن خلق يعنى در معاشرت و آميزش با مردم با چهره بازو خوش و با دوستى و محبت و مهربانى برخورد نمودن و زحمات و جهالت مردم را تحمل نمودن . سخاوت يعنى بخشش و بذل مال در نهايت آسانى و بزرگ نشمردن بذل البته در مورد مناسب بطورى كه باسراف و ولخرجى نكشاند و بهترين صورت سخاوت آنجائى است كه هنوز سؤال و درخواست نشده باشد ( و غيرت ) داشتن تعصب بجا و حميّت دينى و اگر عمل خلافى در خارج مخصوصا در داخل خانواده خود ديد كوچكترين مسامحهاى نكند نه به اين معنا كه در موارد باطل و بى جا عصبانى و برآشفته شده و با يك خيال و گمانى دست بكشتن و زدن ببرد و بدون اثبات و ثبوت شرعى به اشخاص بدبين گرديده و در مقام كيفر برآيد . و شجاعت يعنى جرات و جسارت در مبارزه با دشمنان دين و جهاد در راه خدا البته با شرائطش و امر بمعروف و نهى از منكر و جهاد و مخالفت با نفس و شيطان .
و مروّت بتشديد واو كه با همزه هم ( مروءة ) خوانده مىشود يعنى انسانيت و آدميت . و اين صفت مردانگى و انسانيت اگر در شخص باشد سزاوار نام انسان است و انسان از جهت اينكه انسان است بايد مراعات صفت مروت و مردانگى را بنمايد و اين لفظ از مرء ( يعنى
بحار الأنوار (ج67 و 68) (فارسى) — صفحة 383
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٣٨٣