تخطي إلى المحتوى الرئيسي

بحار الأنوار (ج67 و 68) (فارسى) — صفحة 375

مساهمون:

ص٣٧٥
آن وعده‌اى كه در قرآنش بچنين شخصى داده وفا خواهد كرد و آن وعده اين است كه فرمود :
وَ لِمَنْ خافَ مَقامَ رَبِّهِ جَنَّتانِ
. 14 - كافى از عدة مشايخ . . . از بريد بن معاويه از حضرت باقر عليه السّلام كه فرمود : در كتاب على عليه السّلام يافتيم كه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله بالاى منبر در خطبه و سخنرانى خود فرمود : به آن خدائى كه جز او خدائى نيست سوگند . مؤمن بهر خير و خوبى دنيوى و اخروى كه برسد فقط در اثر حسن ظن و اميد واثق و محكمش به خدا و در اثر خلق نيكو و در اثر خوددارى از نكوهش و غيبت مؤمنين بوده است و باز به خدا سوگند كه جز او خدائى نيست . خداوند هيچ مؤمنى را پس از توبه و استغفار عذاب و كيفر نميكند مگر در اثر بدگمانى به خدا و ياس و كوتاهى در اميد و رجاء خود و در اثر اخلاق زشت و غيبت مؤمنين و به همان خدا سوگند كه هر بنده مؤمنى كه اميد و حسن ظن به خدا داشته باشد قطعا خدا را در كنار حسن ظن و اميد خود مىبيند و همان لطفى را كه نسبت به خدا گمان داشته و اميد دارد همان را خواهد ديد چون خدا كريم و بزرگوار و تمام خيرات و عنايات در دست او است . و شرم دارد از اينكه بنده مؤمنى حسن ظن و اميد لطف از او داشته باشد ولى چنين خداى كريمى بر خلاف ظن و اميد آن بنده با او رفتار نمايد . بنا بر اين شما بايد ظن و گمان و توقع و انتظار خود را نسبت به خدا نيكو كنيد و رغبت و ميل خود را بلطف و عنايتش متوجه سازيد . بيان : اين جمله كه فرمود : ( الّا بحسن ظنّه ) گفته شده معناى اين جمله داشتن حسن ظن به خدا در هر جهت . حسن ظن به خدا بهنگام استغفار و توبه يعنى اميد ببخشش و مغفرت او و حسن ظن بقبول توبه و حسن ظن باستجابت دعا بهنگام دعاء و حسن ظن به كفايت و اداره امورش هنگامى كه در خواست كفايت امرش را مينمايد . چون اين گونه حالات فقط در اثر حسن ظن به خدا در انسان پيدا مىشود و همچنين حسن ظن و اميد بقبول خداوند عمل انسان و كارهاى نيك او را . بنا بر اين استغفار و طلب مغفرت . توبه . دعا . انجام اعمال طاعت و عبادت بايد همراه حسن ظن و يقين و اعتماد بوعده راستين الهى باشد چون ذات مقدسش وعده فرمود . و قبولى و پذيرش توبه راستين و حقيقى و اعمال صالحه را تضمين نموده و وعده داده پس بايد انسان اطمينان و اعتماد بلطف خدا داشته باشد ولى اگر اين اعمال را به خيال اينكه سودى بحالش نخواهد داشت و خدا از او نميپذيرد و اعتنائى باعمال او نخواهد نمود . انجام دهد و تصور كند كه خداوند گوشى بدعا و راز و نياز او نميدهد . البته چنين حالتى ياس و نوميدى از رحمت و لطف خداوندى است كه خود از گناهان كبيره است و اگر در جهت افراط قرار گيرد يعنى وضع روحيش طورى باشد