تفكر ترس از خدا است و هشدار بتقوى و ترس از خدا به اين منظور است كه فقط از خدا بترسد و از غير خدا قطع رابطه نمايد .
وَ اتَّقُوا اللَّهَ
در امور اجتماعى خود خدا را در نظر داشته باشيد در تفسير امام عليه السّلام نقل شده يعنى اى حجاج و زوار بيت اللَّه كه از اثر عمل حج گناهان گذشته شما آمرزيده شده و در توبه خود مقر و باقى هستيد بپرهيزيد از اينكه بار ديگر به طرف گناه برويد و بار سنگين و وزر گناه بر شما بازگردد كه مغفرت و بخشودگى آن گناهان نياز بتوبه جديدى داشته باشد
وَ اعْلَمُوا أَنَّكُمْ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ
براى پاداش اعمال خود
وَ إِذا قِيلَ لَهُ اتَّقِ اللَّهَ
از خدا بترس و كارهاى زشت را رها كن
أَخَذَتْهُ الْعِزَّةُ بِالْإِثْمِ
تكبّر و خود بينى و غرور جاهلى او را بگناه واميدارد و لجاج و عنادش بارتكاب گناه ميكشاند كه در نتيجه بر شرارت و ستمكاريش افزوده ميگردد
فَحَسْبُهُ جَهَنَّمُ
براى كيفر و نتائج اعمال زشت او جهنم بس است و لبئس المهاد و چه بد جايگاهى است دوزخ كه دائما در آن است
وَ اتَّقُوا يَوْماً
يعنى آماده آن روز باشيد
ثُمَّ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ ما كَسَبَتْ
هر كس پاداش و كيفر عمل خود را خير باشد بايد دريافت خواهد نمود
وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ
كوچكترين ستمى نخواهد بود نه پاداش اعمال كمبود دارد و نه عقاب و كيفر افزوده ميگردد و
مَنْ أَوْفى بِعَهْدِهِ
آن كس كه بعهد و پيمان خويش هر گونه عهدى باشد پاى بند و مقيد شود
وَ اتَّقى
و از مكر و فريب بپرهيزد خدا او را دوست دارد
فَإِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ
و اينكه خداوند يحبّه نفرموده و بجاى ضمير لفظ
الْمُتَّقِينَ
را مخصوصا نهاده از اين جهت است كه توجه دهد علّت و ملاك محبت خدا و نجات انسان تقوى و پرهيزگارى است .
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقاتِهِ
يعنى حق پرهيزگارى و تا حد لازم و واجب تقواى الهى را انجام دهيد و آن عبارت است از به كار بردن حد اكثر قدرت و استطاعت در انجام واجبات و دورى از محرمات كه بعدا اخبار و احاديثى در تفسير آن خواهد آمد .
و در حديثى آمده كه اين آيه بوسيله آيه
فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ
نسخ شده است ( چون انجام حق پرهيزگارى و حق تقواى الهى مرحله خيلى بلند و برتر از استطاعت و قدرت بشر عادى است و لذا اين فرمان منسوخ شده و تقواى به قدر استطاعت و وسع انسان واجب شده كه البته اين حرف صحيح نيست )
وَ لا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ
يعنى مراقب خود باشيد كه تا آخرين نفس از اسلام دست برنداريد و در حال مرگ جز اسلام دين ديگرى نداشته باشيد و در مجمع البيان از حضرت صادق عليه السّلام قرائت
مُسْلِمُونَ
با تشديد لام نقل شده به اين معنا كه تا آخرين نفس تسليم محض باشيد و مطيع و منقاد پيامبر اسلام صلّى اللَّه عليه و آله باشيد .
و عياشى در تفسير خود از حضرت كاظم عليه السّلام نقل نموده كه آن حضرت ببعضى از اصحاب