7 - ابو العبّاس ، محمد بن يعقوب اصمّ - كه در سنه 346 وفات يافته است - در وثاقت و راستگوئى و صحت مسموعاتش هيچ اختلافى نيست . او مردى بود كه تمام بلاد ، بسويش كوچ ميكردند ( و از حديثش استفاده مينمودند ) . عدهء زيادى از علماى رجال ، شرح حالش را نگاشتهاند .
8 - محمد بن اسحاق بن جعفر ، ابو بكر صاغانى ، كه در بغداد ميزيسته ، و فوتش در سنه 270 اتّفاق افتاده است . و همهء صحاح - غير از بخارى - از او ، روايت ، نقل كردهاند . و او يكى از حافظين حديث بوده كه براى شنيدن حديث ، هميشه در سفر بوده است . مردى ثقه ، ثابت ، راستگو ، مورد امانت ، و متقن بوده ، و علاوه برقرصى در دين ، معروف بنقل سنّت است . و يد طولائى در حديث داشته . مسلمة بن قاسم ، ابو حاتم ، نسائى ، و ابن خراش ، او را توثيق كردهاند . و « دارقطنى » دربارهاش گفته : « مرديست موّثق ، بلكه بالاتر از آن » .
9 - محمد بن اسماعيل بن ابى سمينه ، ابو عبد اللّه بصرى ، كه در سنهء 230 وفات يافته است . مردى حافظ ، موّثق و از رجال بخارى و ابو داود ، بوده ، - ابو حاتم و صالح بن محمد - ، توثيقش كردهاند . « ابن حبان » هم ، او را در زمرهء ثقات ، ذكر نموده است .
10 - حافظ ، احمد بن حسين بن على ، ابو بكر بيهقى ، در سنه 458 در سنّ هفتاد و چهار سالگى وفات يافته است - سبكى - ، در طبقاتش گفته :
« وى يكى از پيشوايان مسلمين ، و راهنمايان مؤمنين ، و داعيان بسوى حبل اللّه المتين بوده ، و مردى فقيه ، جليل القدر و حافظى بزرگ ، و در اصول ، استادى ماهر بود . زاهد و پارسا و سرگرم عبادت خدا بود . و همواره بوظيفهء ( نصرت اصول و فروع مذهب ) قيام مينمود . كوهى از كوههاى علم بود . »
امثال اين تعبيرات ، در مدح و ثناى او ، در كتب رجال و ترجمه ، بسيار است .
11 - حافظ ، على بن حسن ، ابو القاسم بن عساكر دمشقى شافعى ، در سال 571 وفات يافته است . و « ابن كثير » دربارهاش گفته :
« وى ، در ميان حافظين حديث ، يكى از بزرگان ، بشمار ميرود . از جمله
سيرتنا وسنتنا ، سيرة نبينا وسنته ( راه و روش ما راه و روش پيامبر ( ص ) ما است ) ( فارسى ) — صفحة 72
مساهمون: الشيخ عبد الحسين الأميني (العلامة الأميني)
ص٧٢