و در نقل - ابن ماجه - دارد :
« آنحضرت را ديدم كه در سجده ، دست خود را روى لباس ميگذاشت . » « 1 »
« شوكانى » در كتاب - نيل الاوطار - ميگويد :
« اين حديث ، دلالت دارد كه :
در صورت وجود عذر ، جايز است نماز گذار ، خود را با گوشهء جامهايكه پوشيده است حفظ كند .
اين عذر ، يا باران است - چنان كه در حديث ، آمده - و يا گرما و سرما است ، چنان كه در روايت « ابن ابى شيبه » ذكر شده .
و حديث مورد بحث ، تصريح دارد بر اينكه :
كسائى كه رسولخدا بر آن سجده ميكرد ، كساى دوشش بوده ( نه جامهاى جداگانه . ) . . . »
ما ، اين تفسير را صحيح نميدانيم . زيرا ظاهر حديث ، جز بر اين معنى ، دلالت ندارد كه ؛ رسولخدا ( صلى اللّه عليه و آله و سلم ) ، با كساء ، دست و پاى خود را از سرما حفظ ميكرد ، و اصلا اشارهاى به سجده و پيشانى ، در آن نيست . و نتيجهء آن ، همان چيزيست كه از حديث - عايشه - استفاده مىشود .
حديث - عايشه - چنين است :
« رسولخدا ، هنگام نماز ، هيچوقت زير پاى خود چيزى قرار نميداد ، مگر روزيكه باران آمد ، و آن جناب ، فرش چرمى زيرپاى خود پهن كرد . » « 2 »
در اين بين ، حديث مرفوعى است كه - احمد - آن را در « المسند » ، جلد 4 ، صفحه 254 ، از محمّد بن ربيعه ، از يونس بن حرث طائفى ، از ابى عون ، از پدرش ،
هامش
( 1 ) - « سنن ابن ماجه » جلد 1 ؛ صفحه 321 و « السنن الكبرى » جلد 2 ، صفحه 108 ، و « نصب الرايه » جلد 1 ، صفحه 386 ، و « نيل الاوطار » جلد 2 ، صفحه 269 ، 270 .
( 2 ) - اين حديث را « طبرانى » در - اوسط - ، و « بيهقى » در جلد دوم ( السنن ) صفحه 436 آوردهاند . و « هيثمى » در - المجمع - جلد 2 ، صفحه 57 ، آن را ضعيف دانسته ، براى اينكه يكى از رجال سند ، - ابراهيم بن اسحاق ضبى - است .