7 انگليسىها در بنگال
چون شروع درگيرىهاى جنگهاى هفت ساله به نظر قطعى آمد دولت انگليس با هدف حمله به دوبوسى در حيدرآباد ، سرباز به مدرس فرستاد . كلايو همراه آنان رفت ؛ امّا اين حق را براى خود محفوظ داشت تا اگر خواست دوباره حكمران قلعهء سنت ديويد شود . امّا پيش از آن كه راه افتد در بنگال بحرانى پيش آمد . عمر فعاليّت بازرگانى كمپانى هند شرقى در بنگال از عمر فعاليت همانند در مدرس كوتاهتر بود . از اواخر سدهء هفدهم شروع شده بود .
امّا اين فعاليت رونق خاصى يافته بود . شهر كلكته - متكى به قلعهء ويليام كه با اجازهء مغولان بنا شده بود - روزبهروز آبادتر و وسيعتر مىشد . بنگال را هنوز نايب السلطنههاى منصوب مغولان اداره مىكردند كه حال « نوّاب » خوانده مىشدند . با آن كه حكومت شاهنشاهى در حال احتضار بود و روزهاى آخر عمرش را مىگذارند هنوز امر آن در بيهار و بنگال جارى بود . هر ساله ، در موعد مقرر ، باج و خراج معلوم به دهلى ارسال مىشد . از سال 1740 حكومت بنگال با على ورديخان بود . عملا زمام امور را به دست گرفته و فرمانروايى بالياقت و با كفايت بود كه ، على رغم دشوارىها ، حملات مكرر ماراتاها را دفع كرده بود . نسبت به بازرگانان اروپايى بدگمان بود . با آنان با احتياط رفتار مىكرد . با آنها هميشه دربارهء حقوق و عوارض گمركى ، امتيازات و تعبير و