+ 45 درجهاى داشت . با اين وضع سنگر و جايگاه نگهبانى كنار خندق كارايى ندارد .
ديگر اينكه خانههاى مسكونى در محوطه ميان حصار چندان ساخته نشده [ و فضاى خالى زياد بود ] . مسافت ميان عمارات مسكونى و سنگر بيرونى از هفتصد - هشتصد ذرع تا سيصد - چهارصد ذرع بود . زمينهاى خالى افتاده بيشتر سنگى و ريگى مانند بيابان بيرون شهر است .
فقط در مركز شهر است كه خانهها به هم پيوسته و جمعيت متمركز شده است . وسعت اين ناحيه بيش از يك در نيم رى ژاپنى [ - 2 - 4 هزار گز ] نيست ، و جمعيت اين شهر فقط 000 ، 75 است .
ارك و عمارت آن
ارك شاهى در ميان اين ناحيه مركزى جاى دارد . بلندى هر بر ارك به پانصد ذرع مىرسد و با حصار بلند خشت و گلى احاطه شده و مانند كاخ سلطانى در پايتخت غربى ژاپن [ كيوتو ] و ارك كاخ امپراتورى چين در پكن است . ميان حصار چند دروازه ساختهاند كه نگهبانانى آنجا ايستاده و در آمدورفتها مراقباند . ميان عمارت كاخ حياطى بود . من پنهانى وارد يكى از عمارتهاى كاخ شدم « 1 » و از آن ديدن كردم . ديوارها و سقف اتاقهاى اين ساختمان به صورت ناهموارى كه به وصف درنمىآيد گچكارى شده و با رنگهاى طلايى و نقرهاى و آبى و سرخ نقش و زينت شده ، و بر ديوار اين ساختمان صورت شاه پيشين [ محمد شاه ] و شاه كنونى [ ناصر الدين شاه ] كشيده شده بود . در ميان عمارت [ اصلى ] ارك تخت شاهى [ - تخت مرمر ] جاى دارد كه از سنگ مرمر سفيد مايل به زرد ساخته شده ، بلنديش حدود 80 ، 1 ذرع ، پهنايش 5 ، 2 ذرع ، و درازايش 5 ، 3 ذرع است . در اينجا شاه براى سلام عام مىنشيند . جاهاى ديگر اين محوطه نيز با سنگ مرمر ساخته يا فرش شده است . چنانكه پلگان و ستونها همه از مرمر است ، و بسيار تماشايى .
گلستان و شمس العماره
در ميان كاخ [ گلستان ] حوضى راستگوشه و بلند و فوارهدار بود ، ساخته از سنگ ، و كف حياط را همه آجر فرش كرده بودند . هر حياط و باغچهاى در اين كشور در جاهايى كه زمين هموار است و آب در دسترس ، حتما حوض و فوارهاى بزرگ يا كوچك دارد . در اين كاخ هم از لبه حوض آب پاك و زلال سرريز مىشد ، و ميان اين محوطه عمارتى چهار طبقه به نام
هامش
( 1 ) . شايد اين همان ساختمان متروك حرمخانه است كه يوشيدا در سفرنامهء خود ياد كرده و از ديدار پنهانى خود از اينجا [ بىاجازهء مقامهاى رسمى ] شرحى نوشته است . بنگريد به سفرنامهء يوشيدا ، ترجمهء فارسى ، ص 176 .