چگونه امامان اين گونه نباشند در حالى كه آنان ( چنان كه در حديث ثقلين هست ) همتاى قرآناند و امان براى مردم از غرق - همان گونه كه در حديث سفينه بيان شده است - و باعث مصونيّتِ امّت از اختلاف « 1 » .
نسبتِ تحريف به پيشوايان مكتب تعبّد محض - كه همان ائمّه اهل بيتاند - آن گاه كه با ديگران مقايسه شوند ، معدوم مىباشد ؛ چراكه ائمّهعليهم السلام اميرالمؤمنين ، امام حسن و امام حسين و . . . به نصّ قرآن و سنّت پيامبر صلى الله عليه و آله از هر آلودگى پاكاند ، و در ستايش پيروان و رهروانِ راهِ آنان ( مانند ابن عبّاس ، ابن مسعود ، ابوذر ، عمّار و . . . ) احاديثى از رسول خدا صلى الله عليه و آله وارد شده است . اينان كسانىاند كه گرايشهاى نفسانى و جريانات [ انحرافى ] را برنتافتند و هيچ يك از آنان به دروغ بافى و ساختِ حديث ( كه درباره كسانى چون ابو هُرَيره و سَمُرَة بن جندب و كعب الأحبار و . . . جارى است ) متهم نشدند ، و اين فارق ، ميانِ دو مكتب شايانِ ملاحظه است .
در اينجا امور ديگرى به نظر مىرسد كه اشاره به آن لازم است :
1 . پيروان مكتب تعبّد محض بر نقل آنچه درمىيافتند ، پافشارى مىكردند - هرچند شمشير آخته بر گردنشان نهاده شود - و در امر دين مداهنه نميورزيدند ( چنان كه در موضع امام على عليه السلام در روز شورا ملاحظه مىشود ، آن حضرت عمل به سيره ابوبكر و عمر را نپذيرفت چون با سنّت پيامبر ناسازگارى داشت « 2 » ، يا مانند موضع امام حسين عليه السلام نسبت به يزيد ، يا ديگر موضعگيرىها كه از آنان ثابت است ) به عكس پيروان مكتب اجتهاد و رأى ؛ كسانى كه به امام على عليه السلام خاطرنشان ساختند كه در دوران خلافتش تسامح و تساهل ورزد و چربزبانى و فريبكارى را در پيش گيرد ؛ چراكه
هامش
( 1 ) . المستدرك على الصحيحين 3 : 162 ، حديث 4715 .
( 2 ) . از اين نمونه است سخن قيس بن سعد بن عباده ، هنگام بيعت با امام حسن عليه السلام كه در آن تعريض به شرط اضافىاى است كه روز شوراى براى بيعت گرفتن گنجاندند . وى به امام حسن عليه السلام گفت : با تو بيعت مىكنم بر كتاب خدا و سنّت پيامبر ، چراكه آن هر شرطى را با خود به همراه مىآورد ( نگاه كنيد به : تذكرة الخواص : 196 ) .