نيز از عمر رسيده است كه شراب خوار را تبعيد كرد ، و بعد از آن گفت : از اين پس احدى را تبعيد نمىكنم « 1 » .
مكتب تعبّد محض قطع دارد به اينكه حكم 80 تازيانه ، رأى حضرت على عليه السلام نيست ، بلكه از رسول خدا صلى الله عليه و آله اين امر ثابت است به اين قرينه كه آن حضرت شرابخوار را با نعلين حد زد و به دليل كتاب امام على عليه السلام كه با املاى پيامبر مىباشد .
جاى شگفتى است كه سرخسى در المبسوط ادعا مىكند كه 80 تازيانه استنباطى از سوى حضرت على عليه السلام مىباشد « 2 » غافل از اينكه آن حضرت اين حكم را از رسول خدا صلى الله عليه و آله ستاند و تعليلِ مذكور را براى انس ذهنى و استوار سازى حكم پيامبر صلى الله عليه و آله آورد .
مطلب دوم
مكتب « تعبّد محض » اجماع دارد بر اينكه موضوع خمر توسعه دارد و آنچه را كه طبيعتِ آن سُكر آور است ( و انسان را از حالِ عادى خارج مىسازد ) در بر مىگيرد ، هرچند نوشيدن اندكِ آن شخص را مست نسازد .
امّا مكتب « رأى و اجتهاد » در اين مسئله به اختلاف شديدى افتادهاند ؛ شافعيان و مالكيان و بعضى ديگر با مكتب تعبّد محض همسويند و بر اين باورند كه هر مُسكرى حرام است ؛ چراكه « مُسكر » اسم جامع براى هر چيزى است كه طبيعتِ آن مستىآور باشد ، هرچند اندكى از آن مستى نياورد .
ابن حجر در سبل السلام مىنويسد :
شافعيان و مالكيان و ديگران به حرمت هر مُسكرى معتقدند ؛ خواه از آب انگور باشد يا از كشمش به دست آيد . خوردن چيزى كه طبيعت مستىآور دارد ، به طور مطلق جايز نمىباشد ، هرچند اندك باشد و مستى نياورد « 3 » .
هامش
( 1 ) . المحلّى 11 : 365 .
( 2 ) . المبسوط 24 : 32 .
( 3 ) . سبل السلام 4 : 33 .