نزد [ امام ] محمّد باقر ( 56 - 114 ه - ) كتابهاى فراوانى بود كه بعضى از آنها را فرزندش جعفر صادق از او شنيد و بعضى را خواند « 1 » .
عبدالله بن محمّد بن عقيل بن ابى طالب ، مىگويد :
من و ابو جعفر نزد جابر بن عبدالله آمد و شُد داشتيم ، لوحهايى همراه ما بود كه در آنها مىنوشتيم « 2 » .
روشن است كه جابر از سوى پيامبر صلى الله عليه و آله سفارش شده بود كه بعضى از وصايا را به امام باقر عليه السلام برساند .
از ابو جارود عَبْدى از امام باقر عليه السلام كتابى درباره تفسير قرآن روايت شده است « 3 » و نزد شمارى از اصحابِ امام ، كتابها و نسخههاى ديگرى از آن حضرت هست « 4 » . بسيارى از اصحاب امام باقر عليه السلام آنچه را آن حضرت حديث مىكرد و بر زبان آورد ، تدوين كردند .
هامش
( 1 ) . السنّة قبل التدوين : 354 - 355 .
( 2 ) . تقييد العلم : 104 .
در روايت طولانى از امام صادق عليه السلام نقل شده كه : امام باقر عليه السلام از رسول خدا صلى الله عليه وآله حديث مىكرد . اهل مدينه مىگفتند : مردى دروغگوتر از اين شخص نديديم ! از كسى كه نديده حديث مىكند !
چون امام باقر عليه السلام اين وضع را ديد ، برايشان از جابر حديث كرد تا مردم حرفش را راست بدانند . در حالى كه به خدا سوگند ، جابر نزد آن حضرت مىآمد و از او علم مىآموخت ( نگاه كنيد به رجال كشّى 1 : 222 ؛ اصول كافى 1 : 469 - 470 ، حديث 2 ) .
به نظر مىرسد كسانى كه حديث امام باقر عليه السلام را از پيامبر صلى الله عليه وآله ريشخند مىكردند ، ميزانِ اهميتِ مُدَوَّنات و كتاب على و راههاى علم امام عليه السلام را نمىشناختند .
( 3 ) . الفهرست ( ابن نديم ) : 36 ؛ تأسيس الشيعه : 327 ؛ الإمام الصادق 1 : 552 .
( 4 ) . نگاه كنيد به : رجال نجاشى : 151 ، رقم 396 - 397 ( و ص 178 رقم 468 ) ؛ تأسيس الشيعه : 285 .