نمىخواهيم قطعى اعلام داريم كه موضع امويان و عبّاسيان در بسمله ، برگرفته از سيره شيخين بود ! بعضى از آنها براى تأييد نگرشهاى ابوبكر و عمر است ، و بعضىشان معاويه يا عبدالملك بن مروان يا منصور يا ديگران را تأييد مىكند . بر عالمان و محقّقان است كه اين امور را شناسايى كنند و در آنها درنگ ورزند .
در احكام البسملة رازى ، از الخلافيّات بيهقى ، از جعفر بن محمّد عليه السلام نقل شده است كه فرمود :
آل محمّد بر جهر
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
موافقت دارند .
و ابو جعفر محمّد بن على مىگويد : نماز پشت سر كسى كه [ بسمله را ] به جهر نمىخواند ، بايسته نيست « 1 » .
از امام رضا عليه السلام روايت شده كه فرمود :
آل محمّد ، بر جهر
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
هماهنگاند « 2 » .
در دعائم الإسلام از امام سجّاد عليه السلام نقل شده كه فرمود :
ما فرزندان فاطمه بر آن [ جهر بسمله ] نظرِ يكسان داريم « 3 » .
در روايت ديگر آمده است كه :
از رسول خدا و از حضرت على و امام حسن و حسين و على بن الحسين و محمّد بن على و جعفر بن محمّد ، برايمان روايت شده كه آنان در قرائتِ حمد و سوره در نمازهاى جهرى ،
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
را به جهر مىخواندند « 4 » .
هامش
( 1 ) . احكام البسملة : 40 .
( 2 ) . تفسير ابوالفتوح رازى 1 : 20 ؛ المجموع ( نووى ) 3 : 289 ( به نقل از كتاب الخلافيّات بيهقى ) .
( 3 ) . دعائم الإسلام 1 : 160 ( و به نقل از آن در مستدرك وسائل الشيعه 4 : 189 ، حديث 4455 ) .
( 4 ) . دعائم الإسلام 1 : 160 .