حُذيفه براى پيامبر صلى الله عليه و آله صدقات خرما را مىنوشت « 1 » ، و مقدار خرماى حجاز را - كه از رطب به دست مىآمد - تخمين مىزد و مىنوشت « 2 » ، و خرماى نخل را برآورد مىكرد و مىنگاشت « 3 » .
كاتب رسول خدا صلى الله عليه و آله در صدقات ، زُبير بن عوّام بود . اگر وى غايب مىشد يا عذر مىخواست ، جَهْم بن صلت و حذيفة بن يمان ، آن را مىنوشت « 4 » و پيامبر صلى الله عليه و آله ديكته مىكرد « 5 » .
5 . عبدالله بن مسعود هُذَلى ( م 32 ه - )
جُوَيبر ، از ضحّاك ، از عبدالله بن مسعود روايت مىكند كه گفت : ما در عهد پيامبر صلى الله عليه و آله چيزى از احاديث را نمىنوشتيم مگر تشهّد و استخاره را « 6 » .
از مَعْن روايت شده كه گفت : عبدالرحمان بن عبدالله بن مسعود برايم كتابى را آورد و سوگند ياد كرد كه آن كتاب ، دست خط پدرش مىباشد « 7 » .
از ابن مسعود روايت شده كه وى از تدوين حديث منع كرد !
هامش
( 1 ) . التراتيب الاداريه 1 : 398 .
( 2 ) . التنبيه والإشراف : 245 ؛ العقد الفريد 4 : 147 .
( 3 ) . التراتيب الاداريه 1 : 124 ؛ صبح الاعشى 1 : 125 .
( 4 ) . مكاتيب الرسول 1 : 177 ( به نقل از كتاب جوامع السير ) .
( 5 ) . سُبُل الهدى والرشاد 11 : 381 ؛ از تركيب ادارى رسول خدا درمىيابيم نخستين كسى كه ديوانها را تدوين كرد پيامبر بود نه عمر .
( 6 ) . مصنَّف ابن ابى شيبه 1 : 262 ، حديث 3006 ؛ العلل ( احمد بن حنبل ) 2 : 259 ، حديث 2184 ( متن از اين مأخذ است ) .
( 7 ) . جامع بيان العلم وفضله 1 : 72 .