كه بعضى از حكما گفتهاند كه : وقتى قرآن را مىخواندم و حلاوتى از آن نمىيافتم تا آنكه مىخواندم آن را به كيفيّتى كه گويا از پيغمبر صلى الله عليه و آله مىشنوم كه بر اصحابش مىخواند ، و بعد از آن به مرتبهء بالاتر ترقّى كردم و قرآن را به طريقى مىخواندم كه گويا از جبرئيل مىشنوم كه به « 1 » پيغمبر صلى الله عليه و آله القا مىنمايد ، و بعد از آن خداى عزّ و جلّ لطف نموده « 2 » به مرتبهء بالاتر كه از متكلّم به آن مىشنوم و در اين
[ m . b 116 ]
هنگام لذّتى و عيشى « 3 » مىيابم كه صبر از آن نمىتوانم كرد .
فصل [ بيزارى جستن ]
و از جملهء امور باطنى بيزارى جستن است . يعنى خود را از گردانيدن از معصيتها و قوّت بر طاعتها بَرى داند و نظر نكند به خود به عين رضا و خودپسندى . و هرگاه آيههاى نويد به بهشت و مدح صالحان را خواند آنها را با خود نداند بلكه با صاحبان يقين و صدّيقين داند و مشتاق باشد كه خداى تعالى او را به ايشان ملحق گرداند . و هرگاه آيهء غضب و مذمّت گنهكاران و صاحبان تقصير را « 4 » تلاوت كند آنها را با خود داند و فرض كند از راه ترس و بيم كه اوست مخاطب « 5 » به اينها .
و حضرت أمير المؤمنين سلام اللَّه عليه « 6 » اشاره به اين فرموده در خطبهاى كه وصف پرهيزكاران را نموده به اينكه : هرگاه بگذرند به آيهاى كه در آن ترسانيدنى باشد « 7 » گوش « 8 » جان را به سوى آن متوجّه مىسازند و گمان مىكنند كه صداى آتش جهنّم در گوش ايشان است « 9 » .
هامش
( 1 ) .s- به .
( 2 ) . نموده /aنمود .
( 3 ) . عيشى /aعيش .
( 4 ) .s- را .
( 5 ) . مخاطب /s aمخاطبه .
( 6 ) . سلام اللَّه عليه /sعليه السلام .
( 7 ) .s a+ و .
( 8 ) .a+ و .
( 9 ) . نهج البلاغة 2 : 162 ضمن خطبهء همام .