حيثيّت كه مسخّر و فرمانبردار خداست در
« بِسْمِ اللَّهِ » *
و
« الْحَمْدُ لِلَّهِ »
گفتن او نقصانى به قدر التفات به غير خدا خواهد بود .
و هرگاه گويى :
« الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ »
در دل حاضر گردان انواع لطف او را تا رحمت او ظاهر گردد و امّيد تو به هم رسد .
و درياب در دل خود تعظيم و خوف را هنگامى كه مىگويى :
« مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ »
يعنى صاحب روز جزا ، امّا عظمت از براى آنكه ملكى نيست مگر از براى خدا . و امّا خوف از براى هول روز جزا و حسابى است كه خدا مالك آن است .
و بعد از آن تجديد اخلاص بنما به گفتن :
« إِيَّاكَ نَعْبُدُ »
يعنى تو را عبادت مىكنم و بَس . و تجديد عجز و احتياج بكن . و بَرى ساز خود را از حول و قوّت خود به گفتن :
« وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ »
يعنى از تو استعانت مىجويم و بَس . و جزم بدان كه طاعت تو ميسّر نمىشود مگر به اعانت خدا و آنكه منّت دارد بر تو از براى آنكه « 1 » تو را « 2 » توفيق طاعت داده و خدمت عبادت را به تو فرموده و تو را سزاوار مناجات گردانيده . و اگر از توفيق تو را محروم مىكرد از جماعتى مىبودى كه از درگاه او دور و با شيطان لعينند .
و هرگاه فارغ شدى « 3 » از واگذاشتن كارها به خدا به گفتن
« بِسْمِ اللَّهِ » *
و از شكرگزارى او و « 4 » اظهار احتياج به اعانت
[ m . a 107 ]
او عَلَى الإطلاق ، پس تعيين سؤال بكن و طلب مكن مگر مهمترين حاجتها را و « 5 » بگو :
« اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ »
يعنى هدايت كن ما را راه راستى كه بكشاند ما را به قرب تو و منجر به خوشنودى تو شود .
و شرح و تفصيل سؤال را زياد كن و مؤكّد ساز و « 6 » استشهاد نما به « 7 » جمعى كه خداى
هامش
( 1 ) .a s+ بر .
( 2 ) .s- تو را .a- را .
( 3 ) . شدى /s aشوى .
( 4 ) .a- و .
( 5 ) .s- و .
( 6 ) . ساز و /aسازد .
( 7 ) . نما به /aبر آن .