من است . و كسى « 1 » پناه به اين حصار برده كه معبودى غير آن نداشته باشد . و كسى كه خداى خود را هواى خود گرفته باشد در ميدان شيطان خواهد بود نه در حصار خدا .
و بدان كه از مكرهاى شيطان آن است كه مشغول گرداند تو را در نماز به فكر آخرت و تدبير كردن كارهاى خوب تا آنكه باز مانى از فهميدن آنچه مىخوانى . و بدان كه هرچه تو را باز دارد از فهميدن معناى قرآنْ وسواس « 2 » است از براى آنكه حركت زبان مقصود نيست بلكه مقصود معناهاست .
و بدان كه مردمان در قرائت بر سه قسمند : يكى مردى است كه زبانش « 3 » حركت مىكند و دلش غافل است . و دوم مردى است كه زبانش حركت مىكند و دلش تابع زبانش مىباشد و از زبان مىشنود و مىفهمد مانند آنكه از غيرى شنود و اين درجهء اصحاب يمين است . و سيُم مردى است كه اوّلًا دل « 4 » او متوجّه معناها مىشود و زبانش خدمت دلش را مىكند و اظهار آنچه در دل او باشد مىنمايد . و فرق است ميان آنكه زبان بيان آنچه در دل است نمايد يا آنكه معلّم دل باشد . و گروه مقرّبان زبانهاى ايشان بيان « 5 » باطنها مىكنند و تابع قلب مىباشند .
فصل [ قرائت حمد و سوره ]
و هرگاه گويى :
« بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ »
نيّت تبرّك بكن از براى ابتداى خواندن قرآن و بفهم كه معناى آنْ آن است كه همهء چيزها با خداست و مراد از اسم در اين مقام ذات است . و هرگاه تمامى چيزها با خدا باشد البتّه كه حمد از براى خدا خواهد بود .
و معناى
« الْحَمْدُ لِلَّهِ »
آن است كه شكر مَر خداى راست از براى آنكه نعمتها از اوست . و هر « 6 » نعمتى را از غير خدا « 7 » داند يا به شكر قصد غير خدا را كند نه از آن
هامش
( 1 ) . كسى /aكه .
( 2 ) . وسواس /aوسواسى .
( 3 ) .s+ به .
( 4 ) .a- دل .
( 5 ) .s+ و !
( 6 ) .s a+ كه .
( 7 ) . خدا /s aاو .