سخنان بزرگان : مولى قهپايى سمانه را در زمره نساء راوي حديث نام برده است . « 1 » باتوجه به مقام سمانه ( كه همسر ومادر امام است ) بدونشك مطلبي از گفتار يا كردار ايشان نقل كرده ؛ اما يافت نشد .
132 . سودة بنت زمعة
أم المؤمنين سوده دختر زمعة « 2 » بن قيس بن عبد شمس . . . بن عامري لؤي قريشى عامري است ، ومادرش شموس دختر قيس بن زيد . . . بن عدي بن نجار انصارى است . سوده چون اسلام آورد وبا رسول اللّه صلّى اللّه عليه واله بيعت كرد ، شوهرش سكران بن عمر نيز - كه پسرعمويش بود - مسلمان شد واين دو بأهم به حبشه مهاجرت كردند . پس از رحلت خديجة عليها السّلام وفوت سكران وقبل از ازدواج پيامبر صلّى اللّه عليه واله با عايشه ، رسول خدا صلّى اللّه عليه واله ، با وى ازدواج كرد . أو زنى سنگينوزن وكمتحرّك بود ونزد رسول الله صلّى اللّه عليه واله پير شد وفرزندى به دنيا نياورد .
ابن عبد البر وابن أثير مىنويسند : سوده در أواخر خلافت عمر در مدينه از دنيا رفت ( در أواخر سال 22 ويا روزهاى أول سال 23 هجرى ) . « 3 » ابن سعد با خبري از عبد الله بن مسلم مىگويد : سوده در شوال سال 54 در خلافت معاوية در مدينه از دنيا رفت . ابن حجر مىگويد : ابن أبي خثيمه گفت كه وى در خلافت عمر فوت كرد . واقدى سال 54 را ترجيح مىدهد . زركلى نيز وفات سوده را سال 54 هجرى ذكر كرده است . « 4 »
فضايل : ابن سعد وابن أثير وطبرانى به سند خويش از عكرمة از ابن عباس روايت مىكنند :
سوده مىترسيد كه رسول خدا صلّى اللّه عليه واله أو را طلاق دهد ، پس عرض كرد : مرا طلاق ندهيد ونوبت مرا براي عايشه قرار دهيد ؛ مىخواهم روز قيامت در زمره همسرانتان محشور شوم ، ورسول خدا صلّى اللّه عليه واله چنين كرد . اين آية شريفه دربارهء أو نازل شد : « 5 »
« وَإِنِ امْرَأَةٌ خافَتْ مِنْ بَعْلِها نُشُوزاً أَوْ إِعْراضاً فَلا جُناحَ عَلَيْهِما أَنْ يُصْلِحا بَيْنَهُما صُلْحاً . . . » :
« 6 » واگر زنى از ناسازگارى يا روىگردانى شوهرش
هامش
( 1 ) . مجمع الرجال : 7 ، 176 .
( 2 ) . زمعه ، با زاي مفتوح وميم ساكن وعين مفتوح .
( 3 ) . الاستيعاب : 4 ، 1867 ؛ أسد الغابة : 5 ، 485 .
( 4 ) . الطبقات الكبرى : 8 ، 57 ؛ تهذيب التهذيب : 12 ، 427 .
( 5 ) . الطبقات الكبرى : 8 ، 53 ؛ أسد الغابة : 5 ، 484 ؛ الاستيعاب : 4 ، 1867 ؛ المعجم الكبير : 24 ، 32 .
( 6 ) . نساء ، 127 .