نهم : از حضرت أمير المؤمنين - صلوات اللّه وسلامه عليه - منقول است كه : بپرهيز از زنان بد واز نيكان ايشان برحذر باش . اگر تو را به نيكى امر كنند ، مخالفت كن ايشان را تا طمع نكنند در آنكه موافقت كنى ايشان را در بدىها . « 1 »
وپوشيده نيست كه احتراز از مشورت هر زنى ومخالفت نمودن قول « 2 » ايشان در جميع أمور ، محلّ اشكال است ؛ چه پر ظاهر است كه در ميان ايشان ، گاهى زنى اتّفاق مىافتد كه نهايت عقل وشعور ، براي أو حاصل شده وتجربهها براي أو در أمور دنيا به هم رسيده ، به حدّى كه بسيارى از مردان ، از مشورت با أو منتفع مىشوند ، بلكه بسيار مشاهده شده كه زن عاقلهاى ، مدبّر أمور مردان ، از فرزندان وأقارب خود بوده واگر آن زن ، دست از أمور ايشان برداشته ، يا آن مردان اگر مخالفت أو نمودهاند وعمل به قول ورأى أو نكردهاند ، ضررهاى بسيار به ايشان رسيده است . وبالجملة ، همهء افراد طايفهء زنان ، يك حالت نمىدارند ، بلكه در ميان ايشان نيز ، عاقله گاهى به هم مىرسد كه متابعت قول أو وعمل براي أو ، متضمّن نفعهاى عظيم مىباشد .
پس چگونه امام عالىمقام - عليه أفضل التحيّة والسلام - نهى از مشورت با ايشان ، بر وجه كلّى در اين حديث فرموده ؟ !
وجواب اين اشكال آن است كه : ظاهر آن است كه مراد از زنان در اين حديث ، زوجات است ، يعنى زنان شوهردار ؛ وخطاب نهى از مشورت با أزواج است ، يعنى شوهران .
پس امام عليه السّلام خطاب مىفرمايد به مردان كه با زوجهاى خود در أمور مشورت نكنند واگر با نيكان ايشان مشورت كنند ، مخالفت كنند ؛ وسرّ در اين باب آن است كه چون غالب افراد زوجات ، پيوسته در فكر اين مىباشند كه همهء أموال شوهران خود را تصرّف كنند وجميع منافع شوهران را مخصوص خود سازند وشوهران را از خويشان وآشنايان منحرف سازند وبالجملة مانع أكثر خيرات ومبرّات شوهران
هامش
( 1 ) . ر . ك : الكافي ، ج 5 ، ص 517 ، ح 5 وص 518 ، ح 12 ؛ تحف العقول ، ص 368 ؛ الأمالي صدوق ، ص 304 ، ح 8 ؛ إرشاد القلوب ، ج 1 ، ص 192 ؛ نهج البلاغة ، ص 105 .
( 2 ) . الف : + همهء .