در كشف حقيقت از من سرزند وروى نمايد .
كميل گفت : أَوَ مِثْلُكَ يُخَيِّبُ سائِلًا ؛ عجب كه مثل تو كريم ، سايل را محروم گرداند وأو را از نقد به نسيه حواله كند .
چون آتش طلبِ كميل چنان تيز بود كه به وعده تسكين نيافت ، أمير آنچه لايق بود از بيانِ حقيقت بگفت وفرمود : الْحَقيقةُ كَشْفُ سُرادِقاتِ الْجَلالِ مِنْ غَيْرِ إشارَةٍ ، حقيقت [ آن است ] كه بعد از سلوك شريعت در سير طريقت ، مستعدّ ومستحقِ آن را روى نمايد ، باز پس افتادن پردههاى جلال حق است از پيش نظر طالب تا ببيند آنچه در پس پرده بود وپرده برخواست وبنمود بىآنكه أشارت به سوى آن تواند كرد كه گويد چيست آن كه مَن بينم وأشارت از چند جهت نتواند بود : يكى از غلبهء نور ، ديگر حيرت نبيند ، ديگر تقدّس از جا وجهت . سيد نعمت اللَّه گويد :
نوري است كه وصفش به عبارت نتوان كرد * أو را نتوان ديد وأشارت نتوان كرد « 1 »
شيخ سعدى گويد :
هيچ نقاشى نمىبيند كه نقشى بركشد * وآنكه ديد از حيرتش كلك از بيان افتاده است « 2 »
حافظ گويد :
كَس ندانست كه منزلگه مقصود كجاست * اينقدر هست كه بانگ جرسى مىآيد « 3 »
هامش
( 1 ) . مقصود نويسنده از سيد نعمت اللّه ، همان شاه نعمت اللّه ولى است واين بيت با اندكى اختلاف در : ديوان شاه نعمت اللّه ، غزليات ، ص 225 ، آمده است .
( 2 ) . اين بيت در كليات سعدى يافت نشد .
( 3 ) . ديوان حافظ ، تصحيح دكتر خانلرى ، غزل شماره 235 ، بيت 5 .