بنابراين اگر مشيت خدا به پيدايش چيزى تعلق گيرد ، ايجاد مىشود و اگر نه ، به وقوع نخواهد پيوست . اين است معنى قدرت جارى و هميشگى خداوند .
اما تقدير و علم ازلى خداوند به اين معنا است كه علم خداوند به تمام اشياء و هستىها با تمام شرائط و واقعيتهاى آنها حتى مشيت و ارادهء خداوندى كه در به وجود آوردن آن ها به كا ر رفته ، تعلق گرفته است .
يعنى خداوند از روز اول تمام پديدهها و هستىها را همانطور كه در واقع هستند و خواهند بود و اينكه مشيت و ارادهء خداوند به وجود آن ها تعلق خواهد گرفت و يا نه ؟ همهء آنها را مىداند ، زيرا علم خدا به واقعيت اشياء تعلق مى گيرد و واقعيت آنها هم آميخته و توأم با اراده و مشيت خداوند است كه بدون آن تحقق نمىپذيرد و اين مشيت هم طبق مصالح دو مفاسد تغيير و با اختلاف احوال و اوضاع اختلاف پيدا مىكند و علم خداوند هم به همهء اين احوال و شرائط و به تمام اين مصالح و مفاسد و در نتيجه به تعلق اراده و مشيت بر پيدايش چيزى و عدم تعلق آن ، كاملًا احاطه دارد .
بيان در علوم و مسائل كلى قرآن ( فارسى ) — صفحة 669
مساهمون: السيد الخوئي
ص٦٦٩