با هم فرود آمدهاند و متصور نيست كه يكى از آنها ناسخ و ديگرى منسوخ باشد ، اين است كه بايد گفت : در ميان اين دو آيه اصلًا نسخى وجود ندارد .
اين بود خلاصه آنچه از اين روايات به دست مىآيد ، ولى براى اينكه حقيقت بيشتر از اين روشن شود ، قسمتى از آن روايتها را در اين جا مىآوريم :
1 - عيسى بن عبدالله از پدرش و او از پدر خويش از اميرمؤمنان ( عليه السلام ) نقل مىكند كه : سورهء مائده از آخرين سورههايى است كه بر پيغمبر ( صلى الله عليه و آله و سلم ) نازل گرديد و اين سوره هنگامى نازل شد كه آن حضرت سوار استر « شهبا » بود و در اثر سنگينى وحى « شهبا » زانو بر زمين گذاشت . « 1 »
2 - اسماء دختر يزيد چنين نقل نموده است كه من مهار « غضبا » شتر مخصوص پيامبر ( صلى الله عليه و آله و سلم ) را گرفته بودم ، در آن هنگام مجموع سورهء مائده بر آن حضرت نازل شد و نزديك بود ، در اثر سنگينى وحى ، شتر به زانو درآيد . « 2 »
3 - اسماء با سند ديگر نقل نموده است كه سورهء مائده به پيامبر خدا ( صلى الله عليه و آله و سلم ) يك جا نازل گرديد و نزديك بود ، كمر شتر آن حضرت را بشكند . « 3 »
4 - « جبير بن نفير نقل نموده است كه من در سفر حجى به نزد عايشه رفتم . عايشه سؤال كرد : جبير ! سورهء مائده را مىخوانى ؟ گفتم : آرى ، آن گاه گفت : بدانيد ! مائده آخرين سورهاى است كه فرود آمده است ، حلال آن را حلال و حرام آن را حرام بداريد . »
هامش
( 1 ) . تفسير برهان 1 / 263
( 2 ) . تفسير ابن كثير 2 / 2
( 3 ) . و مانند اين حديث را مسند احمد 6 / 458 ، تفسير شوكانى 2 / 2 و عين آن را عبد بن حميد ، ابن جرير و محمّد بن نصر در كتاب « صلاهء » و طبرانى و ابو نعيم در « الدلائل » و بيهقى در « شعب اليمان » از اسماءنقل نمودهاند .