عبدالله در پايان سخنش افزود : اى محمد ! اگر هم آنچه را كه گفتيم ، انجام دهى ؛ باز نمىدانم كه به تو ايمان مىآوريم يا نه زيرا اگر ما را به آسمانها بالا ببرى و درهاى آسمان را بر رخ ما بگشايى و به درون آن واردمان سازى ، بازهم خواهيم گفت كه شايد ما را سحر كردهاى و چشمانمان را بستهاى .
رسول الله ( صلى الله عليه و آله و سلم ) : خداوندا ! تو به هر سخن شنوايى و از همه چيز آگاهى و بر گفتار بندگانت دانا ، سپس
گفت :
اما گفتار تو كه مىگويى : « پادشاهان ايران و روم ؛ استانداران ، فرمانداران و نمايندگانشان را از افراد مقتدر و ثروتمند انتخاب مىكنند . » گرچه بهجاى خود درست و بهجاست ولى حساب خدا از حساب آنان جداست ، او در حكومت خود تدبير و تقدير خاصى دارد ، در راه ادارهء امور جهان از افكار و اميال شما پيروى نمىكند ، آنچه را كه مىخواهد ، انجام مىدهد و هرطور كه بخواهد فرمان مىراند .
اگر پيامبران خدا ، داراى كاخهاى مجلل بودند و در آن مىغنودند و يا بندگان و خدمتگزارانى داشتند كه بدان وسيله احساس غرور و برترى مىنمودند و از مردم فاصله مىگرفتند ، آيا در اين صورت دستگاه رسالت ضايع و بىنتيجه نمىشد ؟ ! چرخ هدايت و رهبرى به كندى و ركود نمىگراييد ؟ ! و . . .
و اما گفتار تو كه مىگويى : « اگر تو پيامبر بودى ، فرشتهاى با تو مىبود كه به نبوت تو شهادت دهد و ما آن را با چشم خود مىديديم و شهادتش را حضوراً مىشنيديم » ، سخنى است بس شگفتانگيز زيرا :
اولًا : فرشته قابل درك و ديدن نيست تا تو بتوانى آن را مشاهده كنى ، فرشته بهمانند همين هواست كه وجود عينى و ظاهرى ندارد .
ثانياً : بر فرض اگر نيروى ديدتان از نظر معنا قوى شود و بتوانيد فرشتگان را مشاهده كنيد حتماً خواهيد گفت : اين فرشته نيست بلكه بشر است زيرا اگر فرشته براى شما ظاهر شود ، بهصورت همان بشر كه با او انس و الفت داريد ، ظاهر
بيان در علوم و مسائل كلى قرآن ( فارسى ) — صفحة 451
مساهمون: السيد الخوئي
ص٤٥١