ابو موسى خطاب به آنان چنين گفت : شما مردان نيك و قاريان اهل بصره هستيد ، قرآن بخوانيد و آرزوها را طولانى نكنيد تا قلب شما را قساوت فرانگيرد ! چنانكه امتهاى گذشته دراثر آرزوهاى دور و دراز در دلهايشان جا داده بودند ، به بيمارى قساوت قلب مبتلا شدند ، آنگاه گفت : ما در قرآن سورهاى مىخوانديم كه از نظر طولانى بودن و شدت لحن آياتش ، مانند سور برائت مىدانستيم و من آن سوره را فراموش كردهام ، بهجز اين آيه كه خداوند مىفرمايد : « لَوْ كانَ لِابْنِ آدَمَ وَ ادِيانِ مِنْ مالٍ لَابْتَغى وادِياً ثالثاً وَ لا يَمْلَأُ جَوْفَ ابْنَ آدَمَ الّا التُّرابُ » « 1 » باز سورهاى را در قرآن مىخوانديم كه شبيه يكى از « مسبحات » بود و آن را نيز فراموش كردهام و تنها اين آيه را به ياد دارم : « يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَمْ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ فَتُكْتَبُ شَهادَهءَ فى اعْناقِكُمْ فَتُسْأَلُونَ عَنْها يَوْمَ الْقِيامَهءِ » . « 2 »
8 - زر مىگويد : ابن ابى كعب به من گفت : زر ! سور احزاب را چند آيه مىدانى ؟ گفتم : هفتاد و سه آيه ، گفت : نه ، بلكه اين سوره مانند بقره يا بيشتر از آن بود . « 3 »
9 - ابن ابى داوود و ابن انبارى از ابن شهاب نقل مىكنند كه وى گفت : به ما رسيده است كه قرآن بيشتر از آنچه در دست ماست ، نازل شده بود ولى علما و قاريان كه حافظ قرآن بودند ، در جنگ يمامه كشته شدند و درنتيجه قسمت
زيادى از قرآن كه نوشته نشده بود ، به دست ما نرسيد . « 4 »
هامش
( 1 ) . اگر پسر آدم دو بيابان مملو از ثروت داشته باشد ، آرزوى بيابان سوم را خواهد نمود و شكم آدم را به جز خاك ، چيزى پر نخواهد كرد
( 2 ) . كسانىكه ايمان آورديد ، چرا آنچه را كه عمل نمىكنيد ، مىگوييد كه گفتار بىعمل ، شهادتى عليه شما نوشته مىشود و روز قيامت مورد سؤال و مواخذه قرار خواهند گرفت . صحيح مسلم 3 / 100
( 3 ) . منتخب كنز العمال در حاشيه مسند احمد : 2 / 43
( 4 ) . مدرك سابق 2 / 50 .