ابن مجاهد مىگويد : علت اينكه ما بر قرائت يزيدى ( يحيى ) اعتماد نموديم با اينكه مقام شاگردان ديگر ابو عمر بالاتر از وى بود ، اين است كه وى به كار ديگرى نپرداخت و منحصراً از ابو عمر نقل قرائت نمود و در ميان تمام شاگردان از
قدرت حفظ و ضبط بيشترى برخوردار بود .
او به سال 402 در 74 سالگى در مرو وفات نمود و بعضى گفتهاند كه سن وى در موقع مرگش از نود سال تجاوز كرده بود . « 1 »
2 - اما دورى ، راوى و شاگرد يحيى : نام وى حفص فرزند عمر بن عبدالعزيز دورى از قبيلهء ازد و بغدادى است .
ابن جزرى مىگويد : دورى مورد اعتماد و مردى جليلالقدر است و تمام مطالب را ضبط و حفظ مىنمود . او اول كسى است كه قواعد و مطالب مربوط به قرائت را جمعآورى كرد . او در شوال سال 246 بدرود حيات گفت . « 2 »
دارقطنى مىگويد : دورى ضعيف است . عقيلى مىگويد : او مورد وثوق است .
مؤلف : كسانىكه از دورى نقل قرائت نمودهاند ، حالشان مجهول و بهمانند راويان ساير قراء كه قبلًا گفته شد ، ناشناخته مىباشند .
3 - و اما سوسى : نام وى صالح ، كنيهاش فرزند زياد بن عبدالله است . ابن جزرى دربارهء او مىگويد : كه سوسى مطالب را حفظ مىكرد و مىنوشت و مورد اعتماد و اطمينان مىباشد . وى قرائت را در نزد ابو محمد فراگرفته است كه هم بر وى خوانده و هم از او شنيده است و او بزرگترين شاگرد ابو محمد بود و در اوائل سال 261 در هفتاد سالگى درگذشت . « 3 »
به نظر « ابو حاتم » سوسى راستگو است و به عقيدهء نسائى مورد اعتماد است .
هامش
( 1 ) . طبقات القراء 2 / 375 - 377
( 2 ) . تذهيب التذهيب 2 / 408
( 3 ) . طبقات القراء 1 / 332 .