( 1 )
شرف ديگر :
نامهاى خداى تعالى بر دو نوعست : نوعى آنست كه نشايد كه مخلوق را بدان نام كنند . چون خالق و رازق ، و نوعى آن است كه شايد . از اين نوع كه شايد بعضى پيغمبران را بدان مدح كرده است . و هر جا كه در نامهاى خداى تعالى دو صفت است در حق
b
48 ايشان يك صفت گفته است در مدح نوح ، گفت :
إِنَّهُ كانَ عَبْداً شَكُوراً .
در مدح خود گفت :
إِنَّ رَبَّنا لَغَفُورٌ شَكُورٌ .
دو وصف بگفت : غفور و شكور ، و نوح را شكور تنها گفت ، و در حق ابراهيم گفت :
لَحَلِيمٌ أَوَّاهٌ مُنِيبٌ .
يك وصف گفت و آن حليم است . و در مدح خود گفت دو وصف :
إِنَّ اللَّهَ لَعَلِيمٌ حَلِيمٌ .
و در حق موسى گفت :
وَ جاءَهُمْ رَسُولٌ كَرِيمٌ
. و در حق خود گفت :
فَإِنَّ رَبِّي غَنِيٌّ كَرِيمٌ
.
چون مدح رسول گفت عليه السلام دو وصف به هم گفت :
لَقَدْ جاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ ما عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَؤُفٌ رَحِيمٌ .
و در مدح خود گفت :
إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَؤُفٌ رَحِيمٌ .
( 2 )
شرف ديگر :
خداى تعالى رد قول مشركان كرد در آنچه بدان عيب رسول كردند :
وَ يَقُولُونَ أَ إِنَّا لَتارِكُوا آلِهَتِنا لِشاعِرٍ مَجْنُونٍ
.
رسول را شاعر مجنون خواندند . خداى عز و جل رد كرد بر ايشان و گفت :
بَلْ جاءَ بِالْحَقِّ وَ صَدَّقَ الْمُرْسَلِينَ .
جاى ديگر گفتند :
أَمْ يَقُولُونَ شاعِرٌ .
خداى تعالى گفت :
وَ ما عَلَّمْناهُ الشِّعْرَ .
جاى ديگر گفتند :
إِنْ هَذا إِلَّا إِفْكٌ افْتَراهُ وَ أَعانَهُ عَلَيْهِ قَوْمٌ آخَرُونَ
. خداى تعالى گفت :
وَ لَقَدْ نَعْلَمُ أَنَّهُمْ يَقُولُونَ إِنَّما يُعَلِّمُهُ بَشَرٌ .
اين همه تخصيص رسول بود . و هر پيغمبرى را چون امت عيسى كردند ايشان خود جواب دادند . نوح را گفتند :
إِنَّا لَنَراكَ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ
.
نوح جواب داد :
قالَ يا قَوْمِ لَيْسَ بِي ضَلالَةٌ .
و همچنين در قصهء هود قوم او را گفتند :
إِنَّا لَنَراكَ فِي سَفاهَةٍ
. هود جواب داد :
قالَ يا قَوْمِ لَيْسَ بِي سَفاهَةٌ
. فرعون موسى را گفت :
إِنِّي لَأَظُنُّكَ يا مُوسى مَسْحُوراً .
موسى جواب داد :
وَ إِنِّي لَأَظُنُّكَ يا فِرْعَوْنُ مَثْبُوراً .
و چون كافران عيب رسول كردند و گفتند او مجنونست . خداى تعالى جواب ايشان خود باز داد و گفت :
وَ ما صاحِبُكُمْ بِمَجْنُونٍ .