با من عهد بست كه من با پيمان شكنان و بيدادگران و از دين بيرونروندگان ( ناكثين و قاسطين و مارقين ) بجنگم . به دو گفتند : اى اميرمؤمنان ، پيمان شكنان چه كسانىاند ؟
فرمود : پيمان شكنان هماناناند كه در جنگ جمل ، در برابر من صفآرايى كردند و بيدادگران مردم شاماند و از دين بيرونروندگان خوارجاند .
دو حديث بالا را صالحانى روايت كرده و گفته است : اين دو حديث را پيشواى مطلق در روايت و درايت ، ابوبكر بن مردويه و خطيب خوارزم ، موفّق ، ابوالمؤيّد - كه خدا زيبايى دانش را به سبب اسنادهاى نقل شدهء ايشان و احاديث مسند آنان پايدار بدارد - نقل كردهاند .
9 . سيوطى
: ابوالمؤيّد ، موفّق بن احمد بن ابىسعيد اسحاق ، معروف به اخطب خوارزم : صفدى مىگويد : خوارزمى در ادبيّات عرب ، توانا بود و دانشى سرشار داشت . وى فقيه و فاضل و اديب و شاعر بود و نزد زمخشرى درس خوانده بود . او صاحب خطبهها و شعر و مناقب است . قفطى گفته است : ناصر مطرزى بر خوارزمى حديث خوانده است . وى در حدود سال 484 زاده شد و در سال 568 در گذشت . « 1 »
10 . كفوى
: ابوالمؤيّد ، موفّق بن احمد بن محمّد مكّى ، خطيب خوارزم ، استادِ امام ناصر بن عبدالسيّد مغربى ، در حدود سال 484 چشم به جهان گشود . وى اديب و فاضل بود و به فقه و ادب ، شناخت كامل داشت . خوارزمى فقه حنفى را از طريق نجمالدين عمر نسفى ، از صدر الاسلام ابواليسر بزدوى ، از يوسف سيارى ، از حاكم نوقدى ، از ابوبصير هندوانى ، از ابوبكر اعمش ، از ابوبكر اسكاف ، از ابوسليمان جوزجانى ، از محمّد ، از ابوحنيفه ، دريافت كرده است . وى دانش عربى را از زمخشرى آموخت و ناصر بن عبدالسيّد مغربى فقه و ادبيّات عرب را از او فرا گرفت . خوارزمى در سال 568 چشم از گيتى فروبست . « 2 »
هامش
( 1 ) . بغية الوعاه فى طبقات اللّغويّين و النحاه 2 / 308 .
( 2 ) . كتائب اعلام الاخيار من فقهاء مذهب النعمان المختار ، مخطوط .