خداىْ تعالى با توفيقدهى و عصمت ، او را نيرو بخشيد . از اين رو ، براى نگاهدارى اين امّت توسّط پروردگار متعال ، پيروان و پيشوايانى گرد او آمدند كه در هيچ عصرى از اعصار در هيچ سرزمينى از سرزمينها ، فراهم نيامده بودند . « 1 »
[ همچنين ، محمّد خوارزمى در جامع مسانيد ابىحنيفه مىنويسد : ]
باب اوّل : در يادكرد پارهاى از فضائل ابوحنيفه - كه وى در آنها به اجماع همگان ، بىنظير است - به توفيق الاهى مىگوييم : مناقب و فضائل او همچون سنگريزههاى بيابان به شمار و شماره در نمىآيند و رسيدن به غايت آن ، ممكن نيست ؛ ليكن از برتريهاى ويژهء او - كه به گفتهء همگان همتايى در آنها ندارد - كه مىتوان آنها را در ده گونه به شماره در آورد و ذكر كرد ، اينهاست : نخست : اخبار و آثار روايت شده در ستايش او ؛ دوم : آنكه او - و نه آنها كه پس از وى آمدند - در عصر صحابه و كسانى كه همراه پيامبر صلى الله عليه و آله بودهاند ، چشم به جهان گشود ؛ و . . . .
نخستين فضيلت ، بر پايهء خبرى است كه صدر كبير ، شرفالدين ، احمد بن مؤيّد بن موفّق بن احمد مكّى برايم نقل كرد . همو از نيايش ، صدرالائمّه ، ابوالمؤيّد ، موفّق بن احمد مكّى ، از عبدالحميد بن احمد براتقينى ، از امام محمّد بن اسحاق سراجى خوارزمى ، از ابوجعفر ، عمر بن احمد كرابيسى ، از ابوالفتح ، محمّد بن حسن ناصحى ، از زاهد ابومحمّد ، حسن بن على بن محمّد ، از ابوسهيل ، عبدالحميد بن محمّد صوافى ، از پدرش ، از ابوالقاسم ، يونس بن طاهر بصرى ، از ابوالنصر ، احمد بن حسين اديب ، از ابوسعيد ، احمد بن محمّد بن بشر ، از محمّد بن يزيد ، از سعيد بن بشر ، از حمّاد ، از مردى ، از نافع ، نقل كرد :
ابن عمر - رضي اللَّه عنه تبارك و تعالى و تقدّس - گفت : پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : پس از من ، مردى كه به نام ابوحنيفه مىشناسندش ، ظهور مىكند كه خدا سنّت مرا به دست او زنده مىگرداند . « 2 »
هامش
( 1 ) . جامع مسانيد ابىحنيفه 1 / 31 .
( 2 ) . همان 1 / 14 - 15 .