ورجُلٌ لا يَعلَمُ ويَعلَمُ أنّهُ يَعلَمُ فذاكَ ضالٌّ فأرشِدوهُ . « 1 »
( انظر ) الزُّهد : باب 1613 حديث 7698 .
الشيعة : باب 2126 .
3910 . مَن لَيس مِن النّاسِ
20920 الإمامُ الصّادقُ عليه السلام - لرجُلٍ قالَ لَهُ : أتَرى هذا الخَلقَ كُلَّهُ مِن النّاسِ ؟ : القَ مِنهُمُ التّارِكَ للسِّواكِ ، والمُتَرَبِّعَ في مَوضِعِ الضِّيقِ ، والدّاخِلَ فيما لايَعنيهِ ، والمُماريَ فيما لاعِلمَ لَهُ ، والمُتَمَرِّضَ مِنغَيرِ عِلَّةٍ ، والمُتَشَعِّثَمِن غَيرِ مُصيبَةٍ ، والمُخالِفَ على أصحابِهِ في الحَقِّ وقَدِ اتَّفَقوا علَيهِ ، والمُفتَخِرَ يَفتَخِرُ بآبائهِ وهُو خِلْوٌ مِن صالِحِ أعمالِهِم ، فهُو بمَنزِلَةِ الخَلَنجِ « 2 » يُقشَرُ لِحاءً عَن لِحاءٍ حتّى يُوصَلَ إلى جَوهَريَّتِهِ ، وهُو كما قالَ اللَّهُ عَزَّوجلَّ :
« إِنْ هُمْ إِلَّا كَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ سَبِيلًا »
« 3 » . « 4 »
شرح
چهارمى مردى است كه نمىداند وخيال مىكند مىداند . چنين كسى گمراه است ، ارشادش كنيد .
3910 . آنكه از مردم نيست
20920 امام صادق عليه السلام - به مردى كه عرض كرد : آيا اين خلايق همه در شمار آدميانند ؟ - فرمود : از شمار آنان بيفكن كسى را كه مسواك نمىزند ، كسى كه در جاى تنگ چهار زانو مىنشيند ، كسى كه به چيزهاى بىربط وبيهوده مىپردازد ، كسى كه در موضوعاتى كه نمىداند بحث ومجادله مىكند ، كسى كه بىجهت خود را در بستر بيمارى مىاندازد ، كسى كه بدون مصيبتى سر ووضعش ژوليده وپريشان باشد ، كسى كه با ياران خود دربارهء حقيقتي كه همهء آنها بر آن همداستانند مخالفت كند ، كسى كه به مفاخر پدران خود ببالد اما از كارهاى نيك وشايستهء آنان بىبهره باشد ، چنين كسى به خَلنگ « 1 » مىماند كه پوستههاى آن لايه لايه برداشته شود تا به مغزش برسد ونيز چنان است كه خداوند عزّوجلّ فرموده است : « اينان نيستند مگر مانند چارپايان وبلكه اينان گمراهترند » .( 1 ) . گياهى است بصورت درختچه يا علف كه در نواحي گرم ومعتدل مىرويد . ( فرهنگ معين : 1 / 1437 ) .هامش
( 1 ) . بحار الأنوار : 1 / 195 / 15 .
( 2 ) . الخَلَنْج شجرٌ ، فارسي معرّب ، تتّخذ من خشبه الأواني . ( لسان العرب : 2 / 261 ) .
( 3 ) . الفرقان : 44 .
( 4 ) . الخصال : 409 / 9 .