تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ميزان الحكمة — صفحة 469

مساهمون:

ص٤٦٩
الغَضَبِ سَريعُ الفَيءِ . « 1 » 20901 الإمامُ عليٌّ عليه السلام - قال يَوماً في مَسجِدِ الكوفَةِ وعِندَهُ وُجوهُ النّاسِ - : أيُّها النّاسُ ، إنّا قد أصبَحنا في دَهرٍ عَنُودٍ ، وزَمنٍ شَديدٍ ، يُعَدُّ فيهِ المُحسِنُ مُسيئاً ، ويَزدادُ الظّالِمُ فيهِ عُتُوّاً ، لا نَنتَفِعُ بِما عَلِمنا ، ولا نَسألُ عمّا جَهِلنا ، ولا نَتَخَوَّفُ قارِعَةً حتّى تَحِلَّ بنا . والنّاسُ على أربَعَةِ أصنافٍ : مِنهُم مَن لا يَمنَعُهُ الفَسادُ في الأرضِ إلّا مَهانَةَ نَفسِهِ وكَلالَةَ حَدِّهِ ونَضيضَ وَفرِهِ . ومِنهُم المُصلِتُ بسَيفِهِ ، المُعلِنُ بشَرِّهِ ، والمُجلِبُ بخَيلِهِ ورَجِلِهِ ، قَد أهلَكَ نَفسَهُ وأوبَقَ دِينَهُ لِحُطامٍ يَنتَهِزُهُ أو مِقنَبٍ « 2 » يَقودُهُ ، أو مِنبَرٍ يَفرَعُهُ « 3 » ، ولَبِئسَ المَتجَرُ أن تَرَى الدُّنيا لِنفسِكَ ثَمَناً ومِمّا لَكَ عِندَ اللَّهِ عِوَضاً . ومِنهُم مَن يَطلُبُ الدُّنيا بعَمَلِ الآخِرَةِ ولا يَطلُبُ الآخِرَةَ بعَمَلِ الدُّنيا ،
شرح
خشم مىگيرند وزود فروكش مىكنند . 20901 امام علي عليه السلام - روزى در مسجد كوفه ودر مقابل بزرگان وسرشناسان مردم - فرمود : اى مردم ! ما در روزگارى كجرو وزمانه‌اى ناسپاس به سر مىبريم ، نيكوكار در آن بدكار شمرده مىشود وستمگر هر روز بر سركشى ونخوتش مىافزايد . از آنچه مىدانيم بهره‌اى نمىبريم وآنچه را نمىدانيم نمىپرسيم واز هيچ بلايى تا بر ما فرود نيايد ، نمىترسيم . ومردم چهار دسته‌اند : دستهء اوّل كساني هستند كه آنچه آنان را از تبهكارى وفتنه وفساد در زمين باز مىدارد ضعف درونى آنان وكندى شمشيرشان وكمي مال وثروتشان است . دستهء دوم كساني هستند كه شمشير از نيام بيرون كشيده وشرّ وبدى خويش را آشكار ساخته وسواره‌ها وپياده‌هاى خود را فراخوان كرده‌اند . خود را براي فتنه وآشوب آماده ساخته وبه خاطر به دست آوردن مال ومنالى ، يا سالارى بر دسته‌اى ويا نشستن بر كرسي ومنبرى ، دينشان را زير پا گذاشته‌اند وچه بد سودايى است كه دنيا را بهاى جان خود بدانى وآن را به جاى آنچه نزد خداوند دارى برگزينى . دستهء سوم كساني هستند كه با كار آخرت دنيا را مىجويند وبر آن نيستند تا با كار دنيا ، آخرت را به دست آورند . با فرو انداختن سرهايشان وبرداشتن قدم‌هاى
هامش
( 1 ) . الترغيب والترهيب : 3 / 448 / 10 . ( 2 ) . المقنب : جماعة الخيل والفرسان ( النهاية : 4 / 111 ) . ( 3 ) . فرعتُ الجبل : صعدته ( الصحاح : 3 / 1257 ) .