3653 . المَلائِكَةُ الحَفَظَةُ
الكتاب :
وَهُوَ الْقاهِرُ فَوْقَ عِبادِهِ وَيُرْسِلُ عَلَيْكُمْ حَفَظَةً حَتَّى إِذا جاءَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ تَوَفَّتْهُ رُسُلُنا وَهُمْ لا يُفَرِّطُونَ
. « 1 »
لَهُ مُعَقِّباتٌ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ يَحْفَظُونَهُ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ لا يُغَيِّرُ ما بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ وَإِذا أَرادَ اللَّهُ بِقَوْمٍ سُوْءاً فَلا مَرَدَّ لَهُ وَما لَهُمْ مِنْ دُونِهِ مِنْ والٍ
. « 2 »
وَإِنَّ عَلَيْكُمْ لَحافِظِينَ * كِراماً كاتِبِينَ * يَعْلَمُونَ ما تَفْعَلُونَ
. « 3 »
الحديث :
19109 الإمامُ الباقرُ عليه السلام - في قولهِ تعالى :
لَهُ مُعَقِّباتٌ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ يَحْفَظُونَهُ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ
- : بأمرِ اللَّهِ مِن أن يَقعَ في رَكِيٍّ ، أو يَقَعَ علَيهِ حائطٌ ، أو يُصيبَهُ شيءٌ ؛ حتّى إذا جاءَ القَدَرُ خَلّوا بينَهُ وبينَهُ يَدفَعونَهُ إلَى المَقاديرِ ، وهُما مَلَكانِ يَحفَظانِهِ باللَّيلِ ، ومَلَكانِ يَحفَظانِهِ بالنَّهارِ يَتَعاقَبانِ . « 4 »
شرح
3653 . فرشتگان نگهبان
قرآن : « واوست كه بر بندگانش قاهر ( غالب ) است ونگهبانانى بر شما مىفرستد ، تا هنگامى كه يكى از شما را مرگ فرارسد ، فرشتگان ما جانش بستانند ، در حالي كه كوتاهى نمىكنند » . « براي أو فرشتگانى است كه پى در پى أو را به فرمان خدا از پيشرو واز پشت سرش پاسدارى مىكنند . در حقيقت خدا حال قومي را تغيير نمىدهد تا آنان حال خود را تغيير دهند وچون خدا براي قومي آسيبى بخواهد ، هيچ برگشتى براي آنان نيست وغير از أو حمايتگرى براي آنان نخواهد بود » . « وقطعاً بر شما نگهبانانى [ گماشته شده ] اند . [ فرشتگان ] بزرگوارى كه نويسندگان [ اعمال شما ] هستند . آنچه را انجام مىدهيد ، مىدانند » . حديث : 19109 امام باقر عليه السلام - دربارهء آيهء «لَهُ مُعَقِّباتٌ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ يَحْفَظُونَهُ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ» - فرمود : به فرمان خدا أو را از اينكه در چاهى بيفتد يا ديوارى بر سرش خراب شود يا آسيبى به أو برسد ، حفظ مىكنند وهمين كه اجلش رسيد أو را با آن تنها مىگذارند وبه سوى مقدراتش مىرانند . اين معقّبات عبارتند از دو فرشته كه در شب از أو مراقبت مىكنند ودو فرشته كه در روز محافظتش مىنمايند واين كار را به نوبت انجام مىدهند .هامش
( 1 ) . الأنعام : 61 .
( 2 ) . الرعد : 11 .
( 3 ) . الانفطار : 10 - 12 .
( 4 ) . بحار الأنوار : 59 / 179 / 16 .