بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهاهُمْ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّباتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبائِثَ وَيَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَالْأَغْلالَ الَّتِي كانَتْ عَلَيْهِمْ فَالَّذِينَ آمَنُوا بِهِ وَعَزَّرُوهُ وَنَصَرُوهُ وَاتَّبَعُوا النُّورَ الَّذِي أُنْزِلَ مَعَهُ أُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ
. « 1 »
التّفسير :
يقول العلّامة الطباطبائيّ قدس سره في قوله تعالى :
الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِيَّ الْأُمِّيَّ . . .
: قال الرّاغب في « المفردات » :
الإصر : عقد الشّيء وحبسه بقهره ، يقال :
أصَرته فهو مأصور ، والمأصَر والمأصِر - بفتح الصّادِ وكسرها - محبس السّفينة ، قال تعالى :
وَيَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ
أي الأمور الّتي تثبّطهم وتقيّدهم عن الخيرات ، وعن الوصول إلَى الثّوابات ، وعلى ذلك :
وَلا تَحْمِلْ عَلَيْنا إِصْراً
« 2 » وقيل : ثقلًا ، وتحقيقه ما ذكرت ؛ انتهى .
والأغلال جمع غلّ ، وهو مايُقيَّد به . . .
وذكره صلى الله عليه وآله بهذه الأوصاف الثّلاث :
الرّسول النّبيّ الامّيّ ، ولم يجتمع له في
شرح
به كار پسنديده فرمان مىدهد واز كار ناپسند باز مىدارد وچيزهاى پاكيزه را براي آنان حلال وچيزهاى ناپاك را برايشان حرام مىگرداند وقيد وبندهايى را كه بر ايشان بوده است از [ دوش ] آنها برمىدارد . پس كساني كه به أو ايمان آوردند وبزرگش داشتند وياريش كردند ونوري را كه بر أو نازل شده است پيروى كردند ، آنان همان رستگارانند » .
تفسير
علّامه طباطبايى در تفسير آيهء « همانان كه از اين فرستاده ، پيامبر درس ناخوانده پيروى مىكنند . . . » مىفرمايد : راغب در مفردات مىگويد : « اصْر » [ در ادامهء آية ] به معناى بستن ونگهداشتن چيزى به زور است . گفته مىشود : اصرته فهو مأصور ومأصَر ومأصِر - به فتح وكسر صاد - به معناى بازداشتگاه كشتى است . خداى متعال فرموده است : « وقيد وبندهايى را كه برايشان بوده است از آنها بر مىدارد » يعنى أموري را كه مردم را از كارهاى نيك ورسيدن به ثوابها وپاداشها باز مىدارد ودست وپا گير آنهاست . وبه همين معناست آيهء «وَلا تَحْمِلْ عَلَيْنا إِصْراً» .
بعضي گفتهاند به معناى بارگران است ، اما حقيقت آن همان است كه گفتم . پايان گفتهء راغب . « اغلال » جمع « غُلّ » است به معناى آنچه با آن بسته شود ( طوقى آهنين كه برگردن يا دست بندند ) . . . .
ياد كردن از پيامبر صلى الله عليه وآله با سه وصف « رسول » ، « نبىّ » و « امّى » كه در هيچ آيهء ديگرى
هامش
( 1 ) . الأعراف : 157 .
( 2 ) . البقرة : 286 .