3411 . التَّورِيَةُ
الكتاب :
« قالَ بَلْ فَعَلَهُ كَبِيرُهُمْ هذا فَسْئَلُوهُمْ إِنْ كانُوا يَنْطِقُونَ » .
« 1 »
« فَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهازِهِمْ جَعَلَ السِّقايَةَ فِي رَحْلِ أَخِيهِ ثُمَّ أَذَّنَ مُؤَذِّنٌ أَيَّتُهَا الْعِيرُ إِنَّكُمْ لَسارِقُونَ » .
« 2 »
الحديث :
17595 رسولُ اللَّهِ صلى الله عليه وآله : إنَّ في المَعاريضِ لَمَندوحةً عنِ الكذبِ . « 3 »
17596 عنه صلى الله عليه وآله : إنَّ في المَعاريضِ ما يُغني الرجُلَ العاقِلَ عنِ الكذبِ . « 4 »
17597 كنز العمّال : رَكِبَ رسولُ اللَّهِ صلى الله عليه وآله خَلفَ أبي بَكرٍ ناقَتَهُ ، وقالَ : يا أبا بكرٍ دَلِّهِ « 5 » النّاس عنه ، فإنّهُ لا يَنبَغي لِنَبيٍّ أن يَكذِبَ ، فَجَعَلَ النّاسُ يَسألونَهُ مَن أنت ؟ قالَ : باغٍ يَبتَغي ، قالوا : ومَن وَراءَكَ ؟ قال : هادٍ يَهدِيني . « 6 »
شرح
3411 . توريه
قرآن : « گفت : [ نه ] بلكه آن را اين بزرگترشان كرده است . اگر سخن مىگويند ؛ از آنها بپرسيد » . « پس ، هنگامى كه آنان را به خواربارشان مجهّز كرد ، آبخورى را در بار برادرش نهاد . سپس [ به دستور أو ] ندا كنندهاى بانگ در داد : اى كاروانيان ! قطعاً شما دزد هستيد » . حديث : 17595 پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : همانا در سخنان چند پهلو براي پرهيز از دروغ راه گريزى باز است . 17596 پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : در سربسته گويىها ، ظرافتهايى است كه مرد خردمند را از دروغ گفتن بىنياز مىكند . 17597 كنز العمّال : رسول خدا صلى الله عليه وآله پشت سر أبو بكر بر ناقهاش سوار شد وفرمود : اى أبو بكر ! مردم را گيج وسردرگم كن « 1 » ؛ زيرا براي يك پيامبر سزاوار نيست كه دروغ بگويد : مردم شروع كردند به سؤال از أبو بكر كه : تو كيستى ؟ أبو بكر پاسخ داد : جويندهاى كه [ راه ] مىجويد . پرسيدند : چه كسى پشت سر توست ؟ ابوبكرپاسخ داد : راهنمايى كه مرا راهنمايى مىكند .( 1 ) . شايد مقصود اين باشد كه : اگر مردم دربارهء من از توپرسيدند ، جوابشان را سربسته وبا توريه بده ( پاورقى كنز العمّال ) .هامش
( 1 ) . الأنبياء : 63 .
( 2 ) . يوسف : 70 .
( 3 ) . كنز العمّال : 8249 .
( 4 ) . كنز العمّال : 8253 .
( 5 ) . لعلّ المراد : ورِّ بإجابتك للناس عن سؤالهم عنّي ( كما فيهامش المصدر ) .
( 6 ) . كنز العمّال : 9001 .