في نفسِي شيءٌ مِن الكِبرِ « 1 » . « 2 »
17398 الإمامُ الصّادقُ عليه السلام - لمّا استَحيى مِنهُ رجُلٌ اشتَرى لِعيالِهِ شيئاً وهُو يَحمِلُهُ - : اشتَرَيتَهُ لِعِيالِكَ وحَمَلتَهُ إلَيهِم ، أما واللَّهِ لولا أهلُ المَدينَةِ لَأحبَبتُ أن أشتَرِيَ لِعِيالِيَ الشَّيءَ ثُمّ أحمِلَهُ إلَيهِم . « 3 »
17399 عنه عليه السلام : مَن رَقَعَ جَيبَهُ وخَصَفَ نَعلَهُ وحَمَلَ سِلعَتَهُ فَقَد بَرِئَ مِن الكِبرِ . « 4 »
17400 الإمامُ الكاظمُ عليه السلام - لِعَبدِاللَّهِ بنِ جِبِلّةَ وقد عَلَّقَ سَمكَةً في يَدِهِ - : اقذِفْها ، إنّي لَأكرَهُ للرجُلِ السَّريِّ أن يَحمِلَ الشَّيءَ الدَّنيَّ بنفسِهِ .
إنّكُم قَومٌ أعداؤكُم كثيرٌ يا مَعشرَ الشِّيعَةِ ، إنّكُم قَومٌ عاداكُمُ الخَلقُ ، فَتَزيَّنُوا لَهُم ما قَدَرتُم علَيهِ . « 5 »
( انظر ) وسائل الشيعة : 3 / 344 باب 5 .
شرح
چيزى از تكبّر ، به وجودم راه يابد . « 1 »
17398 امام صادق عليه السلام - خطاب به مردى كه چيزى براي خانوادهاش خريده بود وخودش آن را مىبرد وچون چشمش به امام صادق عليه السلام افتاد خجالت كشيد - فرمود :
آن را براي خانوادهات خريدهاى ومىبرى . بدان كه به خدا قسم اگر از دست مردم مدينه نبود ، دوست داشتم براي خانوادهام خريد كنم وآن را با دست خودم برايشان ببرم .
17399 امام صادق عليه السلام : هر كه خودش جامهاش را وصله كند وكفشش را پينه زند وكالايش را حمل كند ، هر آينه از كبر مبرّاست .
17400 امام كاظم عليه السلام - به عبداللَّه بن جبلّه كه ماهىاى را در دستش آويزان كرده بود - فرمود : آن را دور انداز ؛ من خوش ندارم كه مرد شريف ومحترم ، چيز پستى را حمل كند .
اى گروه شيعه ! شما مردمى هستيد كه دشمنان زيادى داريد . شما جماعتى هستيد كه خَلق با شما دشمنى مىكنند . پس تا جايى كه مىتوانيد در برابر آنان آراسته ( با شخصيّت ) باشيد .( 1 ) . گفتنى است كه آنچه در اين أحاديث به عنوان نشانههاى فروتنى آمده يك قاعدهء كلى كه نشانگر نبودن كبر در وجود شخص باشد نيست ، بلكه در اشخاص واعصار وموارد مختلف فرق مىكند ؛ چه آن كه گفتهاند : « عدهاى از مردم هستند كه به قصد فروتنى پشمينه مىپوشند ، اما دلهايشان آكنده از خود پسندى وكبر است » . پس ، دقت شود .
هامش
( 1 ) . كنز العمّال : 8878 .
( 2 ) . الأمور المذكورة في الأحاديث ليست قانوناً كلّيّاً تكشف عن عدم وجود الكبر ، بل تختلف باختلاف الأشخاص والأعصار والموارد ، فقد قيل : « إنّ من النّاس ناساً يلبسون الصوف إرادة التواضع وقلوبهم مملوءة عُجباً وكِبراً » فليُتأمّل .
( 3 ) . وسائل الشيعة : 3 / 345 / 3 .
( 4 ) . ثواب الأعمال : 213 / 1 .
( 5 ) . صفات الشيعة : 94 / 31 .