نَظَرتُ في جَميعِ امورِكَ وإحكامِها فعَرَفتُ عَدلَكَ بِعَقلي ، وبَقِيَ بابٌ لَم أعرِفْهُ : إنَّكَ تَسخَطُ عَلى أهلِ البَلِيَّةِ فتَعُمُّهُم بِعَذابِكَ وفيهِمِ الأطفالُ ! . . . فقيلَ لَهُ : يا عُزَيرُ ، إنَّ القَومَ إذا استَحَقُّوا عَذابي قَدَّرتُ نُزولَهُ عِندَ انقِضاءِ آجالِ الأطفالِ ، فماتَ اولئكَ بِآجالِهِم وهَلَكَ هؤلاءِ بِعَذابي . « 1 »
( انظر ) كتابي باللّغة الفارسيّة « عدل در جهان بيني توحيد » .
الميزان في . . تفسير القرآن : 15 / 324 « كلام في معنى نفي
الظلم عنه تعالى » .
2606 : مَعنَى الاعتِقادِ بِالعَدلِ
12606 . رسولُ اللَّهِ صلى الله عليه وآله : ما عَرَفَ اللَّهَ مَن شَبَّهَهُ بِخَلقِهِ ، ولا وَصَفَهُ بِالعَدلِ مَن نَسَبَ إلَيهِ ذُنوبَ عِبادِهِ . « 2 »
12607 . الإمامُ عليٌّ عليه السلام - لَمّا سُئلَ عنِ العَدلِ - :
العَدلُ ألّا تَتَّهِمَهُ . « 3 »
12608 . الإمامُ الصّادقُ عليه السلام - وقد سُئلَ عَن أساسِ الدِّينِ - : التَّوحيدُ والعَدلُ . . . أمّا التَّوحيدُ فأن لا تُجَوِّزَ عَلى رَبِّكَ ما جازَ عَلَيكَ ،
شرح
استوارىِ آنها انديشيدم وبا خِردم به عدالت تو پى بردم ، اما يك موضوع هست كه نمىتوانم آن را بفهمم وآن اين است كه تو بر سزامندانِ بلا خشم مىگيرى ولى عذاب خود را شامل همگان از جمله كودكان آنها نيز مىگردانى [ چرا ] ؟ . . . گفته شد : اى عزير ! هرگاه مردمى سزاوار عذاب من شوند ، فرود آمدن آن را در زماني مقدّر مىكنم كه عمر كودكان نيز به سر آمده باشد . در نتيجة ، كودكان بر اثر سرآمدن عمرشان مىميرند وگنهكاران بر اثر عذاب من . « 1 »
2606 : معناى اعتقاد داشتن به عدل خدا
12606 پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : خداى را نشناخت آن كه أو را به آفريدگانش مانند كرد وأو را به عدالت وصف نكرد آن كه گناهان بندگانش را به وى نسبت داد . 12607 امام علي عليه السلام - در پاسخ به اين پرسش كه عدل چيست ؟ - فرمود : عدل ، آن است كه خدا را متهم نكنى . 12608 امام صادق عليه السلام - در پاسخ به پرسش از بنياد دين - فرمود : بنياد دين توحيد وعدل است . توحيد به اين معناست كه آنچه را( 1 ) . براي توضيح بيشتر رجوع كنيد به كتاب نگارنده ، با عنوان « عدل در جهانبينى توحيدي » وگفتارى در معناى نفى ظلم از خداوند متعال ، در تفسير الميزان ، 15 / 324 .هامش
( 1 ) . قصص الأنبياء : 240 / 308 .
( 2 ) . التوحيد : 47 / 10 .
( 3 ) . نهج البلاغة : الحكمة 470 .