772 . النَّهيُ عَنِ الفِرارِ مِنَ الحَربِ
الكتاب :
« وَمَنْ يُوَلِّهِمْ يَوْمَئِذٍ دُبُرَهُ إِلَّا مُتَحَرِّفاً لِقِتالٍ أَوْ مُتَحَيِّزاً إِلى فِئَةٍ فَقَدْ باءَ بِغَضَبٍ مِنَ اللَّهِ وَمَأْواهُ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ » .
« 1 »
الحديث :
3669 . رسولُ اللَّهِ صلى الله عليه وآله : يا أبا ذَرٍّ ، إنَّ ربَّكَ عزّوجلّ يُباهي الملائكَةَ بثَلاثةِ نَفَر : رجُلٌ يُصْبِحُ في الأرضِ فَرْداً فيُؤَذِّنُ ثمَّ يُصَلّي ، فيقولُ ربُّكَ للملائكَةِ : انْظُروا إلى عَبدي يُصلّي ولا يَراهُ أحَدٌ غَيري ، فيَنْزِلُ سَبعونَ ألفَ مَلَكٍ يُصَلّون وَراءَهُ ويَسْتَغْفِرونَ لَهُ إلى الغَدِ مِن ذلكَ اليَومِ .
ورجُلٌ قامَ مِن اللَّيلِ فصَلّى وَحْدَهُ فسَجَدَ ونامَ وهُو ساجِدٌ ، فيقولُ تعالى :
انْظُروا إلى عَبدي رُوحُه عِندي وجَسَدُهُ في طاعَتي ساجِدٌ .
ورجُلٌ في زَحْفٍ فَرَّ أصْحابُهُ وثَبَتَ وهُو يُقاتِلُ حتّى يُقْتَلَ . « 2 »
شرح
772 . نهى از فرار از جنگ
قرآن : « وهر كه در آن هنگام به آنان ( دشمنان ) پشت كند مگر آنكه [ هدفش ] كنارهگيرى براي نبردى [ مجدّد ] يا پيوستن به جمعى [ ديگر از همرزمانش ] باشد قطعاً به خشم خدا گرفتار خواهد شد وجايگاهش دوزخ است وچه بد سرانجامى است » . حديث : 3669 . پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : اى أبو ذر ! پروردگارت عزّوجلّ ، به وجود سه نفر ، بر فرشتگانش مىبالد : مردى كه در جايى تنها باشد و [ به وقت اذان ] اذان بگويد ونماز بخواند . پروردگارت به فرشتگان مىفرمايد : ببينيد بندهء من نماز مىخواند وهيچ كس جز من أو را نمىبيند . پس هفتاد هزار فرشته به زمين فرود آيند وپشتسر أو به نماز أيستند وتا فرداى آن روز برايش آمرزش مىطلبند . ومردى كه شب هنگام در تنهايى برخيزد ونماز گزارد وسجده كند ودر حال سجده خوابش برد . پس ، خداوند متعال فرمايد : به بندهء من بنگريد كه روحش نزد من است وبدنش در طاعت من سجده كنان . ومردى كه در ميدان جهاد باشد وهمرزمانش بگريزند وأو همچنان پايدارى ورزد وبجنگد تا كشته شود .هامش
( 1 ) . الأنفال : 16 .
( 2 ) . الأمالي للطوسي : 534 / 1162 ، مكارم الأخلاق : 2 / 372 / 2661 .