در فراز بعدى مىفرمايد : « حتّى عبّ عبابه » آن مواد گازى را آن قدر بهم زده وزير ورو كرد تا اينكه غليظ وغليظتر وثقيل وسنگينتر گرديد . اكنون مواد در طول ميلياردها سال تغييرات وتحوّل وفعل وانفعالات در روى آن از حالت گاز طبيعي معمولى بيرون آمده ، نزديك به تكامل وغليظ وسنگينتر گشته است .
در مرحلهء بعدى مىفرمايد : « ورمى بالزّبد ركامه » اكنون مواد پس از طي مراحل طبخ كاملا به عمل آمده وبه بار نشسته وبه صورت كف متراكم است واز درون جوشيده وبه بيرون پرتاب مىشود . وآماده بهرهبردارى است اينكه مىگوييم به صورت كف متراكم انداخته وپرتاپمانندى در آورده تحليل وتشبيه آن مشكل است ، مگر اينكه مواد داخلي خورشيد را به آن تشبيه كرده ومثال بزنيم .
مىدانيم كه مواد سطح خورشيد به طور دائم در حال جوشان وفوران است ، براي اينكه مواد داخلي آن در اثر برخورد وتصادم اتمهاى متضاد مرتب منفجر شده ومواد را به صورت شراره ولهيبهاى بلند به فضا پرتاب مىكند وگاهى ارتفاع فورانها وشرارههاى آن به بيش از 225 هزار كيلومتر بالغ مىشود . اگر چه ميزان دماى داخلي خورشيد نسبت به آن مادة فوق ميليونها بار سردتر است ولى تكهها وقطعات شرارههايى كه به فضا پرتاب مىشود ، شباهت كاملى به جمله « ورمى بالزبد ركامه » دارد . احتمالا آن « زبد ركامه » همانند مواد قطعات شرارههاى خورشيد بوده كه به فضا پرتاب مىشده است .
در فراز بعد مىفرمايد :
« ورفعه في الهواء منفتق » پس خداوند متعال آن مواد يكپارچه گازى ( دخان ) را كه بدان صورت به عمل آورده وبه بار نشانده بود ، در فضا « منفجر » وپاره پاره كرده وپارههاى آن را به دورترين وبلندترين نقاط فضاى لا يتناهى پرتاب كرده ورفعت بخشيده است .
كهكشانها در قرآن ( فارسي ) — صفحة 370
مساهمون: لطف على سليمى
ص٣٧٠