12 - مىفرمايد : « تمّ أنشأ سبحانه فتق الأجواء ، وشقّ الارجاء ، وسكائك الهواء » .
سپس خداوند تبارك وتعالى كه تسبيح وتقدس بر أو باد ( جهت داشتن محل وفضاى لازم براي انبساط وخلقت اجرام سماوات ) به شكافتن جوهاى فضاى لا يتناهى پرداخته وأطراف واكناف وگوشههاى فضا را بشكافت وفضاى لا يتناهى را به وجود آورد .
قابل ذكر است كه تا كنون كوشش دانشمندان ومحققان فضايى در مورد پيدايش أنواع ذرّات ودانش تكوين جهان آفرينش وتحولات عناصر واجرام ( همانطورىكه خوانديم ) به نحو قابل ملاحظهاى دست پيدا كردهاند ، ولى از اينكه اين فضاى لا يتناهى كه تمام كهكشانها در آن جاى گرفته امّا بازهم مثل تهى وبىانتهاست چگونه به وجود آمده ، هنوز متحير ومتعجبند . ولى مولا علي عليه السّلام با صراحت مىفرمايد :
« أنشأ سبحانه فتق الأجواء وشق الارجاء وسكائك الهواء » كه به نظر مىرسد هنوز هم بسيار زوده است كه معنى واقعي وچگونگى آن را دانش جهان درك كند . « 1 » ادامه خطبه تا بدين مرحله ذرات تكثير شده را در أنواع مختلف به وسعت اقيانوسهاى فضاى بىكران وبىانتها تبديل كرده وبه صورت سحابىها وابرهاى ثقيل در آورده ، اكنون تمام فضا را مملو از ابرهاى گاز متراكم ويكپارچه وبهم پيوسته با هزاران ميليون درجه دما كرده كه عرض وطول وسعت جهان به هيچ وجه قابل سنجش واندازهگيرى نيست . ذرات باردار ومنفى با پاد ذرّهها مدام در حال برخوردند ولحظه به لحظه به تكثير مواد افزوده مىشود ومدام جهان در حال انبساط است ، ولى هنوز كار زيادى لازم است كه مواد اين خميره به طبخ كامل در آمده ، به بار نشسته تا از آن مواد اجرام مورد نظر عالم هستى آفريده شود .
لذا در مرحله بعدى مىفرمايد : « فاجرى فيها ماء متلاطما تيارة متراكما زخّاره »
هامش
( 1 ) مگر ائمهء معصومين عليهم السّلام كه به تمام اين عوالم آگاهى كامل دارند .